Somon nasıl bir balıktır?
Pasifik somon balığı ise yalnızca Amerika’nın kuzey kısmında yaşayan bir somon cinsidir. Takriben 6 değişik çeşidi bulunmaktadır. Dok...
Salmonidae ailesinden gelen somon, çok miktarda cinse sahiptir. Lezzetli eti olan somonun ticari değeri de yüksektir. Genel olarak çiftlik üretimi ile yetiştirilir. İçerdiği Omega 3 yağ asitleri ile en yararlı balık türlerinden biridir.
Somon Çeşitleri
Pasifik somon balığı ise yalnızca Amerika’nın kuzey kısmında yaşayan bir somon cinsidir. Takriben 6 değişik çeşidi bulunmaktadır. Doku, renk ve yağ oranları her türde değişiklik göstermektedir. Pembe, köpek, gümüş, kızıl, kral ve Japon somon balığı başlıca pasifik somonu türleridir.
Benzer aileden gelen çok miktarda türe sahip olan somon balığının başlıca çeşitleri Atlantik ve Pasifik somon balıklarıdır. Atlantik somonlarının boyu 1,5 metre, ağırlığı ise 45 kiloya kadar ulaşabilir. En yoğun çiftlik üretimi yapılmış olan somon çeşididir.
Genel Özellikleri
Somon balıkları tatlı ve tuzlu suda yaşayabilen balıklardır. Tatlı suda doğduktan sonra açık denizlere göç ederler ve yumurtalama zamanı geldiği zaman tekrar doğdukları tatlı sulara geri dönerler. Bir somon balığı yaşam süresi içinde binlerce kilometre yol yapar. Göç yolculukları ve zorlu engelleri aşma yetenekleri ile somonlar çokca belgesele konu olmuştur.
Takriben 4 ay kuluçka zamanı olan yavru somonlar, kuluçkadan çıkınca averaj 1 sene tatlı suda kalır. 1 senelik gelişim döneminden sonra akarsudan okyanusa doğru yolculuğu başlar. Lakin bu süre türlü somon çeşitlerine göre değişiklik göstermektedir. Bazı türler kuluçkadan çıkar çıkmaz okyanusa ulaşmaya çalışırken bazı türler ise 2-3 senelik gelişim süresinin tamamlanmasını bekler. Okyanusta 1 ile 5 sene kalarak erişkin hale gelen dişi ve erkek somonlar, nesillerini devam ettirebilmesi ve doğdukları sulara geri dönebilmesi için binlerce kilometrelik mesafeyi kat eder.
Yetişme ve Avlanma Alanları
Türkiye'deki deniz suyu sıcaklığı somon gelişimi için münasip olmadığından somon balığı ithal edilen balık türlerinden biridir. Türkiye'de Norveç ve Karadeniz somonu olarak 2 çeşidi bulunmaktadır. Norveç’ten ithal edilen somonlar Atlantik somonu olup çiftliklerde üretilir. Karadeniz somonu olarak bilinen somon ise Salmonidae ailesine mensup bir tür alabalıktır.
Doğal ortamda yetişen somon balıkları uzun seneler boyunca kuzey ülkelerinin önemli besin kaynaklarından biri olmuştur. Lakin aşırı avlanma ve somon türlerinin yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalınması çiftlik üretimini de yanında getirmiştir. 1970’lerden başlayarak başta Norveç, Şili ve İskoçya gibi ülkelerde çiftlik somonu üretimi büyük bir artış göstermiştir.
Besin Değeri
Somon balıklarının besin değeri çeşidine göre değişiklik göstermektedir. Genellikle Omega 3 yağ asitleri açısından zengin balık türüdür. Sindirilebilir proteinler (amino asitlerin) ve Omega 3 gibi trigliseritler, D, A ve B vitaminleri, selenyum, çinko, fosfor, kalsiyum ve demir gibi mineralleri içermektedir