Yer fıstığı nasıl yetiştirilir?

Vitaminler bakımından gayet zengin olan bağışıklık sistemine ve kalp sağlığına iyi gelen besinlerden birisi de yer fıstığıdır. Adana, Hatay, Osmaniye yer fıstığı üretiminde Türkiye'nin %80'ini oluşturmaktadır. Çevre iller ile beraber yer fıstığının üretimi, bilhassa hasattan sonra azotça zengin toprak bıraktığı için bu bölümde çok yaygındır. Buğdaydan sonra bölgenin en fazla üretilen bitkisidir.

Sulama

Sulama genelde bölgenin iklim koşullarına ve bitkinin ihtiyacına göre yapılmaktadır. Yer fıstığı bitkisinin yapraklarının koyu yeşil renge dönmesi, bitkinin suya ihtiyacı olduğunu göstermektedir. Yer fıstığı bitkisinin gelişimi hızlı olduğundan dolayı sulamanın geç yapılmaması gereklidir. Genellikle yağmurlama sisteminde sulama yapılmış olması münasip olsa da Türkiye'de yetiştiriciler daha fazla salma sulama sistemini kullanır.

İklim ve Toprak

Yer fıstığı bitkisinin ekim yapılacağı toprak drenaj açısından pek iyi olması gerekmektedir. Ek olarak toprağın besin kaynakları bakımından gayet zengin olması bitkinin gelişimini sağlıklı kılar.

Sıcaklığa çok ihtiyaç duyan bir bitki olarak bilinir. Yetişme süresi sıcaklık ile doğru orantılı halde ilerler. İklim ne kadar çok sıcaksa, bitki o kadar çabuk gelişir.

Birincil bitki olarak ekilme

Tarlada yer fıstığı ana üretim bitkisi olacak ise önden ekilen bitkinin hasat işleminin ardından toprak 20-25 cm derinlikte sürülmesi gerekmektedir. Kış aylarında toprak bu biçimde bırakılır. İlkbaharda toprak, yüzeyden makina yardımıyla karıştırılır.

Yer fıstığı yetiştiriciliğinde çokca etken vardır. Bunlar:

Ekim İşlemi

Yer fıstığı bitkisinde 2 tür ekim vardır. Bunlar:

İkincil bitki olarak ekilme

Tarlada yer fıstığı ikinci bitki olarak ekilecekse, buğdayın hasat işlemi sonrası tarlada kalan anız yakılır ve toprağın tav haline gelmesi için sulanarak bırakılır. Tarla tav olarak kullanıma hazır duruma geldiği zaman 10 cm derinliğinde kanallar açarak gübre ile birlikte yer fıstığı tohumu tarlaya ekilir. Her iki işlemde de ekimden sonra toprağın üstünden hafifçe bir merdane gezdirilerek bastırılması gereklidir. Yer fıstığı yetiştiriciler tarafından Nisan-Haziran ayları arası dikilebilir. Üretimde dikkat gösterilecek çok önemli husus tohumların kaliteli olmasıdır.

Gübreleme

Yer fıstığı yetiştirilen tarlalarda kullanılması gerekli olan azotlu gübre miktarı 4-6 kilo aralığında olması gerekmektedir. Yeni ekim yapılmış olan tarlalarda, bakteriye karşı aşı yapılmamış ise azot miktarı 20 kiloya kadar çıkartılması gereklidir. Ekim esnasında toprağa karıştırılan fosforlu gübre ürün kalitesini arttıracaktır.

Yer fıstığı baklagiller ailesinden bir bitki çeşididir. Bütün baklagiller üretiminde olduğu üzere bir sezonda dekar başına 25 kilo azotu toprakta bırakır. Lakin yer fıstığı bu azotun %60'lık tarafını kendi kullanmakta olup, toprakta ise %40'lık tarafını bırakır. Yetiştiriciler kalan bu miktarı bildikleri için tarlaya ekecekleri ikinci üründe gübre açısından büyük tasarruf sağlamaktadır.

Hasat

Yer fıstığı bitkisinin, yapraklarının sararması, tanelerinin pembe rengi alması, kapsüllerinin dolması hasat zamanının geldiğini göstermektedir. Hasat, özel yapılmış fıstık çıkartma aletleriyle, bel, kürek veyahut el ile yapılabilmektedir. Yer fıstığı bitkisinde hasat işlemi sonbahar gibi aylarda yapılmaktadır. Yeni hasat edilmiş yer fıstığında %50 nem olduğundan ötürü daha sonrasında ürünün kurutulması gereklidir.