Kültür mantarı nerede yetişir?
Güneş ışığına gereksinim duymadan yetişebilen yemeklik mantar mağara, tünel, toprak altı, ticari soğuk hava depoları, kümesler, depo ...
Türkiye'de kültür mantarı yetiştiriciliğinin, besin değeri ve ekonomiye olan katkılarının anlaşılmasından sonra üretimi her geçen sene artış göstermiştir. Yemeklik mantar, proteince zengin olması yanında B kompleks (B1, B2, B3 ve B5) vitaminlerini de barındıran zengin besindir.
Güneş ışığına gereksinim duymadan yetişebilen yemeklik mantar mağara, tünel, toprak altı, ticari soğuk hava depoları, kümesler, depo ve bodrum katlarda kasa, ranza ya da plastik torbalarda üretilebilir. Mantarlar yeşil yaprakları olmadığından özümleme yani fotosentez yapamazlar. Bu nedenden dolayı de büyümeleri için gereken ortam, türlü besin maddelerinin ayrıştırılması ve bazı besin elementlerinin eklenmesiyle oluşturulur. Özellikle hazırlanan bu ortama kompost denir.
Kompost karışımla yığın oluşturabilmek için temin edilecek samanların yayılarak 2-3 saat su ile ıslatılması gerekmektedir. Mantarın gelişimi için gereksinim duyulan nem oranına ulaştıktan sonra yığın oluşturulur. Sonrasında mantar miselleri bu yığınlara ekildikten sonra 15 günün içinde mantarlar gelişir. Bu süre zarfında istenen ihtiyaçlar 25°C'de sıcaklık ve %80 nem oranıdır. Bu işlemin sonrasında pastörilize edilmiş örtü toprağı 3,5 cm. kalınlığında kompost üstüne örtülür. Mantarın sürgün verebilmesi için gereken olan 20°C'de münasip ortam sağlandıktan sonra 3 hafta içerisinde mantar şapkaları toprak yüzeyine çıkarak hasat için münasip olgunlaşmaya erişir.
Kültür mantarı yetiştiriciliğinde sırası ile; kompost hazırlığı, pastörizasyon(hastalık ve zararlı canlıların yok edilmesi), misel ekimi ve misel ön gelişme devresi, örtü toprağı örtülmesi ile son olarak hasat ve hasat sonrası bakım işlemleridir.
Kompost hazırlığının gayesi, kültür mantarının gelişmesi için en ideal ortamı yaratmaktır. Kültür mantarının yetiştirilmesinde at gübresi ile buğday ve pirinç saplarının karışımıyla oluşturulmuş bir ortam hazırlanır. Bu karışımın besin maddesine dönüşebilmesi için fermantasyon gereklidir. Bu fermantasyonun sağlanması için, azotça zengin organik maddeler (buğday kepeği, tavuk gübresi ile ticari gübreler) karıştırılır. Bu kompost karışımı üreticiler kendileri hazırlayabileceği gibi, ticari amacı ile olarak da dışardan temin edebilir.