Dopamin nasıl bir hormondur?

Vücut çokca organın birbiriyle uyum içerisinde çalıştığı sistemlerden oluşur. Her sistemin kendine munhasır görevleri vardır ve bütün sistemlerin kontrolü sinir sistemi tarafından gerçekleştirilir. Vücutta gerçekleşen hayatsal faaliyetlerin ve kimyevi olayların düzenli halde devam edebilmesi için sinir sistemi ile koordineli bir biçimde çalışan iç salgı bezleri, hormon ismiyle anılan sıvıları salgılayarak görev yaparlar. Vücudumuzdaki iç salgı bezleri tarafından bir çok hormon salgılanır ve bu hormonların her birinin değişik görevleri bulunmaktadır. Sinir sisteminin çalışmasını düzenleyen önemli hormonlardan birisi de dopamindir.

İstemli hareketleri kontrol eden beyin kısmının de sağlıklı çalışabilmesi için bir nebze dopamine ihtiyacı vardır. Bu nedenle dopamin eksikliği kas koordinasyonunu negatif etkileyerek hareketlerin yavaşlamasına dopamin fazlalığı ise tik gibi istenmeyen hareketlerin meydana gelmesine neden olur.

Sağlıklı kimsenin vücudunda dopaminin belli bir seviyede olması gerekmektedir. Sağlıklı beslenme, hareketli yaşam ve yeteri miktarda güneşlenme gibi faaliyetler genel vücut sağlığının yanında dopamin salınımının da normal seviyede kalmasını sağlayarak beyin ve sinir sağlığını destekler.

Dopamin hormonu, seretonin hormonu ile beraber vücutta mutluluk ve haz duygularını kontrol eder. Sigara ve uyuştucu kullanımının bu hormonların salgılanmalarını bir nebze arttırması bu davranışlardan haz alınmasına ve bağımlılık oluşabilmesine neden olur. Cinsellik ve ödül alma gibi hallerde haz duyulması da dopaminden kaynaklanır. Buna ek olarak dopamin hafızayı, kavramayı, öğrenmeyi, dikkati, ruh durumunu, uyku durumunu ve prolaktin salgılanmasının engellenmesini de kontrol eder. Bu önemli işlevlerinden ötürü bu hormonunun eksik yahut fazla salgılanması beynin fonksiyonlarını sağlıklı biçimde yerine getirememesine ve hormon tarafından kontrol edilen davranışlar ile ilgili bazı problemlerin meydana gelmesine neden olur. Parkinson, dopamin eksikliğinden kaynaklanan hastalıklardan birisi olarak gösterilebilir.

Dopamin hormonu hipotalamus adı verilen ve beynin altında bulunan küçük salgı bezi tarafından salgılanır. Dopamin, önemli nörotransmitter maddelerden birisidir. Nörotransmitter, sinir sistemini oluşturan sinir hücreleri, yani nöronlar arasındaki iletişimi sağlayan kimyevi maddelerdir. Bu kimyevi maddeler hasebiyle sinir hücreleri birbirleri ile iletişime geçerek uyarıcılar en sonunda meydana gelen uyartı mesajlarını çok hızlı biçimde iletebilirler. Beyinde toplam 5 adet dopamin reseptörü bulunmaktadır ve dopamin hormonu bu reseptörleri uyararak aktif olmalarını sağlamaktadır. Bu işlevi ile dopamin hormonu, beyindeki sinir hücreleri arasında sinyal iletilmesindeki görevi ile vücutta son derece önemli kabul edilen bir yere sahiptir.