Kafein nasıl bağımlılık yapar?
Kafein, çoğu zaman adını aldığı kahve ile özdeşleştirilir. Bunun en temel sebebi azami kafein oranına sahip gıdaların başında kahveni...
Dünya içinde yaygın olarak tüketilen psikoaktif madde kafeindir. Psikoaktif madde, merkezi sinir sistemini etkileyerek ruh durumunda ve algıda geçici değişiklikler yaratan maddelere verilen genel isimdir. Başta kahve olmak üzere çok miktarda gıdanın içinde yer alan kafein de devamlı gösterdiği bu etkilemektedir sebebi ile tüketilir.
Kafein Bağımlılığının Belirtileri
Kafein, çoğu zaman adını aldığı kahve ile özdeşleştirilir. Bunun en temel sebebi azami kafein oranına sahip gıdaların başında kahvenin gelmesidir. Fakat kafein, doğada var olan bir bileşiktir. Kahvenin yanında ek olarak çikolata gibi kakao türevleri, çay ve fasulye başta olmak üzere 60 kadar bitkide doğal olarak bulunmaktadır. Ek olarak kola ve çok miktarda gazlı içeceğin içine de yapay olarak kafein eklenmektedir. Doğal durumda bulunmasından ötürü, az ölçüde kafein tüketiminin insanların sağlığı için zararlı olmadığı ve bağımlılık yapıcı olmadığı fikri yaygındır. Bu nedenden dolayı kafein tüketiminde, doğal kafein tüketiminin aşırıya kaçılmadığı halde tolere edilebileceği düşünülür.
Kahve ve kafeinli diğer içeceklerin tüketiminin azaltılması veya kafeinsiz olanlar ile değiştirilmesi nihayetinde birkaç gün gibi kısa bir zamanda kafein bağımlılığı kaybolur. Kısa bir zaman türlü yoksunluk belirtileri görülebilmektedir
Kafein bağımlılığı da diğer bütün bağımlılık türlerinde olduğu gibi yoksunluğunda türlü belirtiler ile kendini ifade eder. Bunlardan en bilinen olanları baş ağrısı, dikkat dağınıklığı ve depresifliktir. Bu belirtiler baş göstermeye başladığı zaman kişi en direkt kafein tüketme arzusu duyar. Kafein tüketimi gerçekleştiğinde ise belirtiler ortadan kalkar ve kişi rahatlama hisseder. Bu halde beyin tarafından mutluluk hormonu salgılanması dahi bahsi geçen olabilir.
Merkezi sinir sisteminde meydana getirdiği değişiklikler kişide alışkanlık olarak yer eder ve kişi kafeinin yoksunluğunu çeker. Bunun en büyük örneği, sabahları uyanmak için içilen kahvedir. Biyolojik olarak bakıldığı zaman, yeni uyanmış bir vücudumuzun en son ihtiyacı olan şey uyandırıcı etkisi olan bir takviyedir. Fakat kafein bağımlısı olan bir kişi, gece boyunca kafein yoksunluğu çektiği için sabahları kahve içme isteği duyar. Bu istek, bir alışkanlıktan öte kafein tarafından merkezi sinir sisteminde uyarılan bölümdeki bağımlılıktan kaynaklanır.
Kafeinin bağımlılık yapıcı bir özelliğe sahip olması hakkında tartışmalar sürer. Bunun yanı sıra, gün geçtikçe kafeinin bağımlılık yaptığı konusunda hemfikir olan bilim insanı sayısı artış göstermektedir. Kafeinin temel olarak bağımlılık yapma nedeni uyuşturucular ile aynıdır.