Düztabanlık nedir?

Pes planus yahut bilinen adıyla düztabanlığı duymayanımız yoktur. Ama oluşmasının sebepleri ve tedavisi pek bilinmez. Peki yapılmış olan tarama sonuçlarına göre Türkiye'de bulunma sıklığı %2.7leri(Türk Tabipler Birliği) bulmasına karşın gerektiği kadar bilinmeyen bu hastalığın sebepleri ve tedavisi nedir?

Düztabanlık hastalığının temel olarak iki tipi vardır esnek(flexıble) ve sert(rijid). Esnek düztabanlık genellikle hastanın ayağının yerle temas etmediği zamanlar normal biçim alması üstüne yük bindiğinde ise ayak iç kavisinin azalmasıdır. Teşhisi genel olarak çocukluk çağlarında konulan bu tarz hastalar yürüme yahut ayakta durma esnasında zorluk çekmez ve ilerleyen zamanlarda tedaviye ihtiyaç olmadan ayak iç kavisi normale döner. Sert(rijid) düztabanlıkta ise ayak yere basmadığında bile ayak iç kavisi yoktur ve ayak yere temas ettiğinde ayak bileği dışa doğru ayak ise içe doğru bükülür(içe basma). Bu tarz hastalar yürümede ve ayakta uzun zaman durmada ciddi sıkıntılar yaşayabilirler.

Esnek düztabanlık hastanın günlük yaşam aktivitelerinde kısıtlamalar oluşturmadığı ve zaman geçtikçe düzeldiği için ek olarak tedaviye ihtiyaç genellikle duyulmaz. Sert düztabanlık ise hastanın yürümesinde ve diğer aktivitelerinde sorunlar oluşturması ve zaman geçtikçe düzelmemesinden ötürü hastalığın derecesine göre özel tabanlıklar, fizik tedavi ve cerrahi operasyonlar hastaya uzman hekim tarafından önerilebilir.

Hayatımız boyunca tüm ağırlığımızı taşıyan ayaklarımız vücudumuzun en karmaşık organlarından biridir. Sağlıklı gelişime sahip her kimsenin ayağında tam 26 kemik ve 57 eklem bulunmaktadır. Görevi bu kadar mühim olmasına karşın çoğu kişi ayak sağlığına gerekli olan dikkati göstermez, doğru ayakkabı seçimleri ve düzenli bakımlarla ayaklarını korumaya çalışmaz. Bu gibi sebeplerin ve gelişimsel bozuklukların nihayetinde meydana gelen hastalıklardan biri de düztabanlıktır(pes planus).

Düztabanlığı basitçe açıklamak gerekirse ayağın üstüne gelen yükü daha rahat karşılamak için kullandığı yaylanma mekanizmasının bozulması denebilir. Düztabanlık hastalığı olan insanlarda bu mekanizmanın en temel parçası olan ayağın iç yanındaki ark (medial longitudinal ark) yoktur yada yüksekliği azalmıştır. Düz tabanlığın teşhisi de bu yükseklik kullanılarak ortopedi hekimi tarafından yapılmaktadır. Bu konuda dikkatli olunması gerekli olan ise 4-8 yaşlarına kadar olan çocukların ayaklarında yağ yastıklarının bulunması ve ayak bileği eklemlerinin yeteri kadar gelişmemesi nedeniyle düztaban şikayetlerinin olmasıdır. Ayrıca yapılmış olan testlere göre 3 yaşına kadar olan çocukların %70inde düztabanlık şikayetlerinin olduğu belirtilmektedir.