Abaküs nasıl yapılır?
Örnek vermek gerekirse, 15 ve 12 abaküs vasıtasıyla toplanmak istenirse ilk başta 15 yazılır. Birinci sırada 5 boncuk, İkinci sırada ...
Boncukların, rakamlar yerine koyularak toplama veyahut çıkarma işlemlerinin yapılmasına yardım eden araca abaküs denilir.
Örnek vermek gerekirse, 15 ve 12 abaküs vasıtasıyla toplanmak istenirse ilk başta 15 yazılır. Birinci sırada 5 boncuk, İkinci sırada 1 boncuk sağ tarafa çekilir. Daha sonrasında 12 sayısı yazılır. Birinci sırada 2 boncuk, ikinci sırada da 1 boncuk sağ tarafa çekilir. En son olarak da tamamı toplanır. Birinci sırada 7 boncuk, ikinci sırada 2 boncuk vardır. Cevap 27 olur.
Bu işlem için 4 adet oval tahta parçası, 10 adet demir çubuk ve 100 adet renkli boncuk gereklidir. Öncelikle bu oval tahta parçalarından 2'sine 10 adet simetrik delik açılır. Delikler açılınca boncuklar takılır. 10 adet benzer boydaki demir çubuk, tahtalara geçirilir ve iki tahta birleştirilir. En son diğer 2 tahta parçası da üste ve alta yapıştırılır ve abaküs bitmiş olur.
Abaküs sözcüğünün kökeni Eski Yunancadır. Çok devlet tarafından kullanılan abaküslerin kullanımı, rakamların simgeyle gösterilmesinin sonrasında azalmaya başlamıştır.
Başka bir misal olarak 38'den 11 çıkarılmak istenirse önce 38 yazılmalıdır. Birinci sırada 8 boncuk, ikinci sırada 3 boncuk sağa çekilir. Daha sonrasında ilk basamaktan ve ikinci basamaktan 1'er adet boncuk çıkarılır. Kalan boncuklar sayılır. Cevap 27 olur.
Abaküsün yapısına bakılırsa, bir çerçevenin içerisinde alt alta on adet çubuk bulunmuş olduğu görülmektedir. Her çubukta da dizilmiş olan on adet boncuk vardır. Bu dizilmiş olan çubukların her biri sırayla sayı basamaklarını göstermektedir.
Abaküsteki her boncuğun değeri, büyüklüğüne değil konumuna bağlıdır; ilk sırada bulunan tahtadaki boncuğun değeri 1 olur. İki tanesi beraber olunca 2 olur. Bundan bir sonraki tel 10, üçüncü sıradaki tel 100 olarak değerlendirilir. Yani boncuğun yeri, değerini belirler. Bundan dolayı çok büyük sayılar bile birkaç boncukla gösterilebilir. Boncuklar belirlenmiş bir yöne kaydırılarak işlem yapılmaktadır; elde edilen değer silinmek istenirse, tersi yönünde kaydırmak gerekmektedir.