Repo nedir?
REPO oranları vadeli mevduat oranlarından düşük olur. Yakın zamanımızda REPO eski popülerliğini yitirmiştir. Bankalar artık Kırık Vad...
Önce kısaca kavram olarak bir göz atalım; REPO (Repurchase Agreement) kısa dönemli bir menkul kıymetin belli bir dönem sonuç kısmında ilk satıcısı tarafından geri alınmasını öngören bir işlemdir. Yani kısaca bir menkul kıymetin geri alım vaadiyle satılmasıdır. Repo işlemlerine konu olabilecek menkul kıymetler şunlardır; devlet tahvilleri, hazine bonoları, banka bonoları ve banka garantili bonolar, Toplu Konut ve Kamu Ortaklığı İdaresince ihraç edilen borçlanma senetleri ile piyasada veya borsada işlem gören varlığa dayalı menkul kıymet dışındaki diğer borçlanma senetleridir.
REPO oranları vadeli mevduat oranlarından düşük olur. Yakın zamanımızda REPO eski popülerliğini yitirmiştir. Bankalar artık Kırık Vadelerde (bir aydan kısa sürelerde yapılmış olan) vadeli mevduat işlemleri yapmaya başlamışlardır.
Bu halde REPO' yu yapanlar finans kurumları ise bireyleri yani müşterilerin yaptığı nedir? Çünkü hepimiz bankaya repo yapmaya gideriz. Ama esasen bizim yaptığımız işlem TERS REPO' dur. Başka bir ifade ile REPO’yu yapan taraf geçici süreyle nakit para ödünç alan, menkul kıymeti temin eden, vade sonuç kısmında belli bir faiz vererek sattığı menkul kıymeti geri alan taraftır. Benzer işlemde Ters Repo yapan taraf ise tam tersi halde geçici bir süreyle nakit para temin eden, menkul kıymeti alan, vadesi dolan işlem nihayetinde ise belli bir faiz karşılığında satın aldığı menkul kıymeti geri iade eden taraftır.
Bireyler bankalara gidip ben repo yapmak istiyorum derler ama repo işlemini yapan esasen bankadır. Müşteriler bankaların portföyünde bulunan menkul kıymetleri taraflarca önceleri belirlenmiş bir zaman için satın alırlar ve sürenin bitmesinden sonra banka müşteriye sattığı menkul kıymetleri geri alarak (süre için belirlenen) faizi ile birlikte müşteriye ödemeyi yapar. Banka müşteriye geri alım taahhüdü ile sattığı menkul kıymetleri önceleri belirlenen süre sonuç kısmında geri alarak REPO yapmış olur.
Repo yaparak bireyler veyahut tüzel kişilikler atıl birikimlerini kısa sürelerde değerlendirebilmektedirler. Diyelim ki bir kişi işletmeniz var. 10 gün sonra ödeyeceğiniz bir çekiniz için parayı şimdiden hazırladınız. Çeki ödeyeceğiniz güne dek paranızı REPO da değerlendirebilirsiniz. Çünkü repo işlemlerinde vadeler 1 günden başlayıp repoya konu olan menkul kıymetin vade sonu neyse o güne kadar olabilir.
Uygulamada repoya konu menkul kıymetler müşteriye teslim edilmeyip Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankasında bloke hesaplarda veya Takasbank da depo edilir.