Satranç nasıl oynanır?

Satranç’ın ortaya çıkışı ile alakalı olara değişik rivayetler ortaya atılsa da bilinen ilk oyunlar Hindistan’da oynanmıştır. 4 yüzyıllık bir süreç sonrasında satranç doğduğu topraklardan çıkarak Asya, Ortadoğu ve Avrupa’ya kadar ulaşmıştır. 15. Yüzyıldan başlayarak Avrupa’da “kraliyet oyunu” olarak anılmaya başlanan satranç yakın zamanımızda halen elit tabakalarca büyük ilgi gören bir spor karşılaşmasıdır.

Şah

Oyun değerindedir.  Piyon cinsinden değeri belirlenmeyen tek taştır.

Satrancın oynanışı şu şekildedir;

Fil

Yalnızca üstünde bulunmuş olduğu karenin çaprazında hareket edebilir. Oyun başında bulunmuş olduğu renkten başka bir renge geçemez. Daha fazla saldırı için kullanılmaktadır fakat savunmaya da katkıları vardır.

Şah

Yatay, dikey ve çapraz olarak tek kare ilerler. Oyununun gayesi kendisinin korunmasıdır.

Taşların değerleri ise şu şekildedir;

Satranç tahtasındaki her taş piyon birimiyle ölçülmektedir. Buna göre;

At

3 piyon değerindedir.

1. yatay: Kale, at, fil, vezir, şah, fil, at, kale

2. yatay: 8 kareye de piyon

Siyah taşlar (soldan sağa)

7. yatay: 8 kareye de piyon

8. yatay: Kale, at, fil, şah, vezir, fil, at, kale

(Taş dizilimi 1. yataydan satranç tahtasına bakıldığı duruma göre verilmiştir.)

Taşların hamle tipleri şu şekildedir;

Vezir

Yatay, dikey ve çapraz olarak önüne engel çıkmadıkça hareket edebilir. Satranç tahtasında en fazla hareket kabiliyetine sahip taştır.  Ciddi bir savunma ve saldırı taşıdır. Subay olarak tabir edilen taşlar arasında en kıymetlisidir.

Kale

Dikey ve yatay olarak önüne engel çıkmadığı sürece hareket eder. Adından da anlaşılacağı gibi daha fazla savunma nitelikli bir taştır.

Satranç 8*8 kareden oluşan bir tahtada oynanmaktadır. Bu tahtadaki karelerden 32’si beyaz, 32’si siyahtır. Tahtanın dikey tarafında sayılar, yatay tarafında ise harfler bulunmaktadır. Bu simgeler taşların koordinatlarını belirlemek için kullanılmaktadır. Oyun sırasında tahta her iki oyuncunun da sağ tarafına beyaz kare gelecek halde konumlandırılır.

Beyaz taşları alan oyuncu 1. ve 2. yatayı, siyah taşları alan oyuncu ise 8. ve 7. yatayı kullanır.

Taşların dizilimi şu şekildedir;

Beyaz taşlar (soldan sağa)

Oyuna sürekli beyaz renkteki taşlara sahip oyuncu başlar.

Her oyuncu sırası ile bir hamle yapar. Hamle yapmamak yasaktır.

Oyunun gayesi “Şah”ı korumaktır. Şah’ın korunamaması veyahut yapacak hamlesi kalmaması halinde oyun biter.

Her oyunda galibiyet, mağlubiyet ve beraberlik sonuçları mümkündür.

Taşlar kurallar gereği belirlenen hamlelerin dışına çıkamaz.

At ve rok dışında taşlar birbiri üstünden atlayamazlar.

Şah tehdidi altında olunduğu hallerde şahı korumamak kural ihlalidir. 

Vezir

9 piyon değerindedir.

Piyon

1 piyon değerindedir.

Kale

5 piyon değerindedir.

At

“L” halinde ilerleyen bir taştır. 3 kare ileri 1 yana, 3 yana 1 ileri vb türevlerinde hareket eder. Rakip taşı yiyebilmesi ise hareket edeceği karede bulunması gerekmektedir. Daha fazla saldırı için kullanılmaktadır.

Piyon

Yalnızca ileri hamle yapabilir. Oyun başındaki ilk hamlesi 2 kare olabilir. Bir kere oynatılan piyon yalnızca tek kare ilerleyebilir. Rakip taşları kendisine çapraz oldukları konumlarda yiyebilir. Farsçada piyade olarak anılırlar. Saldırı ve savunma gücüne sahiptirler.

Fil

3 piyon değerindedir.