Gilsemik indeks nasıl bulunur?

Diyabetliler için hangi besinlerin daha ideal olduğunun araştırılması nihayetinde ortaya çıkartılmış bir kavram olan glisemik indeks, karbonhidratların kandaki glukoz (kan şekeri) seviyesine etkilerini belirlemeye yönelik bir ölçme sistemidir. Kavramın ortaya çıkmasını sağlayan çalışmalar 1980-81 yıllarında Toronto Üniversitesi’nde Dr. David J. Jenkins ve meslektaşları tarafından yapılmıştır.

Glisemik İndeks Nasıl Hesaplanır?

Besinlerin glisemik indeksleri sağlıklı bireyler üstünde denenerek hesaplanır. Bunu yapmak için sağlıklı kişinin aç geçirilen bir gecenin sonrasında sabahleyin 10-15 dakikalık bir süreçte glisemik indeksi hesaplanacak olan besini tüketmesi sağlanmaktadır. Beslenme öncesinde ve devamında iki saat süreyle de kişinin kan şekeri parmaktan alınan kan ile 15 dakikalık periyotlarla kontrol edilir. Benzer işlem başka bir gün benzer halde kişiye saf glukoz içirilerek tekrarlanır. Saf glukozun kan şekerine etkisi ile değeri hesaplanacak olan besinin kan şekerine etkisi karşılaştırılarak bu besinin glisemik indeksi bulunmuş olur.

Bir besini glisemik indeksi hesaplamasında çıkan değer; 55’den az ise gıdanın glisemik indeksi düşük, 56-69 arasında ise gıdanın glisemik indeksi orta, 70’ten büyük ise de gıdanın glisemik indeksi yüksek olarak değerlendirilir.

Karbonhidratlar, canlıların öncelikli enerji kaynağı olarak kullandıkları moleküllerdir. Canlılar bütün besinler içinden hepsinden önce karbonhidratları enerji elde etmek için kullanırlar. Bu biçimde karbonhidratlar hasebiyle başta merkezi sinir sistemi olmak üzere bütün bedene enerji sağlanmış olur.

Değişik besinlerde bulunan karbonhidrat çeşitleri, kandaki şeker oranını değişik ölçüde yükseltmektedirler. Glisemik indeksi düşük olan besinler kan şekerini çok fazla arttırmazlar ve tüketildiklerinde kişinin uzun zaman tokluk hissi yaşarmasını sağlarlar. Glisemik indeksi yüksek olan besinler ise kan şekerinin hızla yükseltirler. Kan şekerinin aşırı artışı da pankreastan insülin salgılanmasına sağlayarak bu biçimde kan şekerinin hücrelere alınmak suretiyle ve depolanarak hızlı halde düşmesini ve kan şekerinin dengelenmesini sağlamaktadır. Bunun nihayetinde kişi besin almış olmasına karşın kısa bir zaman sonra açlık ve halsizlik hissetmeye başlar. Bu biçimde glisemik indeksi yüksek olan besinlerin devamlı tüketilmesi gelecekte kişide kilo sorunları, diyabet, hipertansiyon ve damar sertliği gibi rahatsızlıkların meydana gelmesine neden olur.