Peri bacaları nasıl oluşmuştur?

Lavlar sertleşip biriktikten sonra akarsular sertleşen lavın üstünden akarak kayaları aşındırmış ve derin vadilerin oluşabilmesine ne...

 

Milyonlarca senede oluşan Peri Bacaları Kapadokya'da yerli ve yabancı turistler tarafından ziyaret edilen doğa harikalarından biridir. Kapadokya'nın güneyinde yapılmış olan arkeolojik kazılarda ilkel deniz canlılarına ait fosillerin bulunması bölgenin daha önce iç deniz olduğunu kanıtlamıştır.

Lavlar sertleşip biriktikten sonra akarsular sertleşen lavın üstünden akarak kayaları aşındırmış ve derin vadilerin oluşabilmesine neden olmuştur. Ek olarak esen sert rüzgârlar da peri bacalarının şekillenmesini sağlamıştır.

Volkanik hareketler ve lav püskürmeleri milyonlarca sene süresince devam ettiğinden ve devamında soğuyarak katılaştığından peri bacalarında görülebilen katmanlı yapı meydana gelmiştir. Bu döngü volkanik hareketlerin sona erdiği güne kadar milyonlarca sene devam etmiştir. Bu kadar uzun zamanda sertleşen lavlar her ne kadar sertleşmiş olsa da esasen delici bir aletle basit bir biçimde delinebilecek kadar da yumuşaktır.

Aşındırma çok yavaş gerçekleşse de peri bacalarının şapka bölgelerinin düşeceği tahmin edilmekte. Bunu takip eden süreçte ise şapkasız kalan bacalar aşınmaya daha elverişli olacağından bir gün peri bacalarının yol olacağı biliniyor. Fakat bu süre de minimum peri bacalarının oluştuğu süre kadar uzun olacağından milyonlarca sene alacağı tahmin edilmekte.

O zamanda yer kabuğunun hareketlenmesi ile beraber dünyanın merkezindeki magma tabakasında bulunan sıcak lavlar, yer kabuğunda oluşan çatlaklardan dışarıya çıkmış ve Erciyes, Hasan Dağı, Güllüdağ yanardağlarından yeryüzüne püskürmeye başlamıştır.

 

Bu volkanik hareketlenme ile beraber o zamanda iç deniz durumunda olan Kapadokya denizi kurumuş ve denizin bulunmuş olduğu yerdeki çukur da lavlarla dolmaya başlamıştır. Volkanik hareketlenme nihayetinde meydana gelen lav püskürmeleri her bölümde peri bacası oluşumuna neden olmamıştır. Kapadokya’da biriken lavların peri bacalarına dönüşmesinin asıl sebebi bölgenin çukur olmasıdır.

Peri bacalarının üst bölümünde bulunan ve şapkayı andıran yapılar ise alt bölümünden daha sert ve ağırdır. Şapka tarafında bulunan ağır ve sert katman aşağıya doğru baskı yaparak alttaki hafif ve yumuşak bölgenin de sertleşmesine neden olduğundan ötürü rüzgârın ve akarsuların bu bölgeleri aşındırmasına engel olmuştur. Rüzgâr ve akarsuların aşındırıcı gücü büyük kaya parçalarının aşınarak yok olmasına neden olsa da taşın ağırlığı ve sertleşen taş yok olmadığından ötürü şu anki şapkalı görünüm meydana gelmiştir.

 
 
 

Devam etmek için bir sonraki konumuz olan Türkiye'deki kayak merkezleri adlı yazıyı okuyabilirsiniz.

 
 

Yorumlar

Henüz yorum yapılmadı.

 

Bu konu hakkında siz ne düşünüyorsunuz?