Lübnan sediri nasıl bir ağaçtır?
Çam ailesinin bir üyesi olan sedir ağacı, iğne yapraklı ve tohumdan çoğalan bir çeşididir. Kozalakları uzun zamanda olgunlaşan sedir,...
Tarih boyunca zenginliğin, gücün ve ihtişamın bir sembolü olarak görülebilen Lübnan sediri Lübnan, Suriye ve Türkiye’de yayılım gösteren dünyadaki 4 sedir türünden biridir. Lübnan ve Suriye'deki sedir varlığının büyük oranda sona ermesi nedeni ile görkemli ve geniş sedir ormanları, yakın zamanımızda yalnızca Toroslar'da kalmıştır. Odun özellikleri yönünden değerli bir ağaç çeşididir.
Çam ailesinin bir üyesi olan sedir ağacı, iğne yapraklı ve tohumdan çoğalan bir çeşididir. Kozalakları uzun zamanda olgunlaşan sedir, 3- 5 senede bir tohum vermektedir ve tohumları hayli değerlidir. Hem artan talebin karşılanması aynı zamanda ağaçlanma için ihtiyaç duyulan tohumların sağlanması için tohumların canlılığını kaybetmemesi ve münasip koşullarda saklanması türün devamlılığı açısından önem taşır.
Sedirin yayıldığı alanlardaki toprak tipi göz önünde bulundurulduğunda, ideal toprakları kahverengi orman ve kırmızı- kırmızımsı kahverengi topraklar oluşturmaktadır. Doğal olarak yetiştiği orman toprağı özellikleri açısından değişiklik göstermektedir. Organik bileşenlerin miktarı %1 ve %4 arasında, sığdan derine farklılaşan, taşlığı fazla, killi, balçık ve blok yapıdadır.
Sedir ağacı Toroslar'da averaj 800- 2100 metre yükseklikte yetişir. Lakin Finike gibi bazı kısımlarda gruplar halinde 530 metrede tek olarak 470 metrede de yetişebilmektedir. Tortul, volkanik, metaformik alanlar üstünde yetişse de en geniş yayılım gösterdiği alanlar jeolojik yapının kalker formasyonlarından oluştuğu yerlerdir.
Latince adı 'cedrus libani' olan Lübnan sediri, botanikçi Linne tarafından literatüre kazandırılmıştır. Linne, bu ağacı ilk kez Lübnan’da gördüğü için adına Lübnan sediri adını vermiştir. Adı Lübnan sediri olmasına karşın, türün asıl yayılım kısmı Türkiye’dir. Ağacın sonraki senelerde doğal yayılım alanın anlaşılmasından sonra, Türkiye'deki ormancılık literatüründe Toros sediri adıyla kullanılmaya başlanmıştır. Sedir ağacının odunun değerli olması nedeni ile, sedir ormanları tarih boyunca yıkıma maruz kalmıştır. Toros dağlarının fiziki koşulları ve kolay ulaşılabilir olmaması vesilesiyle varlığını koruyabilmiştir. Biyolojik türler bakımından gayet zengin olan ülkemizin asli ağaç türlerinden olan Toros sediri iktisadi ve estetik özellikleri sebebiyle yurt içi ve yurt dışından maksimum talep gören ağaç türlerinden biridir.