Kleptomani nedenleri

Gereksinim duyulmamasına, maddi olarak çıkar elde etme yahut kullanma amaçları olmamasına karşın, nesnelere izinsiz bir şekilde sahip olma hastalığına kleptomani denir. Hastalıktan muzdaripler kleptoman olarak isimlendirilir. Çoğu kaynakta çalma hastalığı olarak geçmektedir. Kleptomani hırsızlık kapsamına girmez çünkü kleptomanlar bir faydalanma gayesi gütmezler. Düzenli çalma ve kleptomani bu bakımdan ayrılır.

Kleptomanların büyük çoğunluğu rahatsızlıkları olduğunun farkında değildir. Farkına varsalar da psikolojik yardım almayı büyük oranda reddederler. Kendi istekleriyle yardım alan kleptomanların %15 civarındadır. Kleptomani tedavisi mümkün bir hastalıktır. Hastalığın ortaya çıkmasını sağlayan geçmişteki veyahut şu andaki zedeleyici hal ve olayların saptanması ve bunların kimi terapilerle kişi üstündeki etkilerinin giderilmesi ve ek olarak dürtüsel hareketleri ve kaygı durumunu azaltmak adına uygulanacak ilaç tedavisi ile başarılı sonuç alınır.

Kleptomanlar, aralıklar ile çalıp uzun zaman durabilir, bir zaman sürekli olarak çalıp bir zaman hiç çalmayabilir yahut hayat boyu devamlı bir şekilde çalabilirler. Hastalık genellikle yalnız olarak görülmez. Bu hastalığa eşlik etme potansiyeli olan kimi diğer rahatsızlıklar şu şekildedir: depresyon, takıntılar, alkol ve uyuşturucu bağımlılığı, cinsel işlev bozuklukları, yeme bozuklukları, kişilik bozuklukları.

Kleptoman kişi çalma eylemini gerçekleştirmeden evvel dayanılmaz bir rahatsızlık, gerginlik durumu hisseder, ilgili objeye sahip olduktan sonraysa da rahattır lakin genel olarak pişmanlık ve vicdan azabını da sonrasında hisseder. Bu bakımdan dürtüsel bir rahatsızlık söz konusudur ve obsesif kompulsif (takıntı) türünden hastalıklarla benzeşir. Kleptoman çaldığı nesneyi satın alacak maddi güce genelde sahiptir ve çalma eylemini önceleri planlamaz, aniden gelen bir dürtü sonucu bunu yapar. Hastalık genel olarak ergenlik zamanında meydana gelir ve bu dönem saptanabilir. Kleptomani kadınlarda genel olarak 30-35 yaş aralığında erkeklerde genelde 50-55 yaş aralığında gelişir. Kleptomanların üçte ikisi kadındır. Erkeklerin azınlıkta kalmasının sebebinin, böyle bir hastalıklarının olduğunun farkedilmemesi ve direkt yaptırıma tabii tutulmaları olduğu düşünülmektedir.

Hastalık hakkında geniş çaplı çalışmalar henüz 2000'li senelerde gerçekleştirildiği için hastalığın sebebi kesin olarak bilinmemektedir. Buna karşın her psiyatrik hastalıktaki kaynak görüşü orada da kendini yineler, bilinçdışında yatan birtakım bastırılmış duyguların ve anıların hastalığın sebebi olduğu kabul edilir. Hastalığın özü sahip olmaya ilişkin olduğundan ötürü hastalık, bir boşluğu doldurma ve bir varlık üstünde hakimiyet kurma üzerinedir. Kişinin özsaygısına yapılmış olan saldırılar kişinin olgun bir benlik geliştirmesine engel olur ve bu tür hastalıklara zemin hazırlar.