Kemik taraması nasıl yapılır?
Kemik ölçümünde acı hissedilmez, uyuşturucu iğne yapılmaz veyahut narkoz verilmez. İncelenecek kemiğe ve cihazın gücüne bağlı olarak ...
İskeletimizi oluşturan kemiklerimizin yapısı, büyük oranda kalsiyum ve fosfor gibi minerallerden ortaya çıkmaktadır. Kemikteki bu minerallerin oranının normal düzeyin dışına çıkması bazı rahatsızlıkların habercisi olur. Bu sebeple zaman zaman, kemikteki mineral yoğunluğunun ölçülmesi gerekmektedir. Kemikteki mineral yoğunluğunun ölçülmesine kemik taraması denir. Bu konumuzda, kemik taramasının hangi hallerde ve nasıl uygulandığını ele alacağız.
Kemik Taraması Nasıl Yapılır?
İncelenecek kemiğe göre hastanın pozisyon alması sağlanmaktadır.
Kemik taraması yapılmadan önce hasta soyunup, hasta önlüğü giyerek hazırlanır. Ölçüm yapılacak alanı etkilemeyecekse hasta giyinik de olabilir. Fakat hasta üstünde bir metal eşya veyahut aksesuar olmamalıdır.
Omurga ve kalçadaki kemik kaybının incelenmesi esnasında, alt omurga kemikleri ve kalça kemiğinin düzleştirilmesi için hasta dizlerini kendisine doğru çeker ve bacakların altına yastık konularak desteklenir.
Kemik ölçüm cihazının dedektörü, ilgili parça üstünde bekleyerek ölçümü yapar.
Kemik ölçüm cihazının altındaki masaya hareketsiz bir biçimde yatılır.
Kemik ölçümünde acı hissedilmez, uyuşturucu iğne yapılmaz veyahut narkoz verilmez. İncelenecek kemiğe ve cihazın gücüne bağlı olarak ölçüm 10-20 dakika arasında sürer. Ölçüm sırasında hastanın maruz kaldığı radyasyon, bir akciğer filminin takriben onda biridir. Kemik ölçümü yapılacak hastanın aç ya da tok olması önemli değildir ve ölçümden önce bir ilaç alması da gerekmez.
Kemik taraması genel açıdan; menopoza girmiş veyahut 65 yaş üstü kadınlara, hipertiroidi ve hiperparatiroidi hastalarına, tip 1 diyabetlilere, karaciğer ve böbrek hastalığı olanlara, kemik erimesi ya da omurga kırığı olduğundan şüphelenilen hastalara, kemik kaybına neden olan bazı ilaçları kullananlara, annesinde ya da kendisinde önceleri kalça kırığı oluşmuş hastalara uygulanmaktadır.
Kemik taramasının uygulanmasının ana sebebi, kişide kemik erimesi (osteoporoz) olup olmadığının anlaşılabilmesidir. Ek olarak bu yol, kırık riskinin belirlenmesi gayesi ile de kullanılmaktadır. Kemik taraması nihayetinde T-skoru (T-score) adı verilen bir veri elde edilir. Kırık riski bu veriye göre değerlendirilir. Genel açıdan, T-skoru ile kemik erimesi ve kırık riski ters orantılıdır denilebilir. Yani T-skoru değeri ne kadar küçük ise risk o kadar fazladır.