Halka arz yöntemleri
Talep toplanmaksızın satış yöntemi ile borsada işlem görmeyen halka açık şirketler için sermaye paylarının, önceleri belirlenmiş bir ...
Bir şirketin hisse senetlerini veyahut sermaye araçlarını ilan yoluyla önceleri bilinmeyen yatırımcılara satışa çıkartmasına halka arz denir. Halka arzın şirketlerin hem mali yapısına aynı zamanda kurumsal kimliğine sağladığı çokca avantaj vardır. Bunlar finans kaynağı sağlama, münasip koşullarda faizsiz borçlanma, dirençli bir mali yapı, şirket değerinin artması, kurumsallaşma ve piyasada itibar kazanma olarak özetlenebilir.
Talep Toplanmaksızın Satış Yöntemi
Talep toplanmaksızın satış yöntemi ile borsada işlem görmeyen halka açık şirketler için sermaye paylarının, önceleri belirlenmiş bir fiyat üstünden satılması söz konusudur. Bu yöntemde yapılacak çalışmalar sonunda, satışa çıkarılacak hisse senedi adedi ve birim hisse senedi fiyatı belirlenir. Fiyatı belirlenen hisse senetleri aracı kuruluşlar vasıtasıyla yatırımcılara satılır. Aracı kuruluş, satıcı ve alıcı arasında aracı olabileceği gibi, yalnız olarak bütün satışı da üstlenebilir. Bu halde, satılamayan hisseleri aracı kurum satın almak zorundadır.
Halka arz her şeyden önce bir finansman sağlama yöntemidir. Şirketler kaynak ihtiyaçlarını sağlamak için özkaynakları ve ortaklardan sağladığı sermayeyi kullanabileceği gibi yabancı kaynaklardan da borç edinebilir. Şirketlerin halka arz edilen hisse senetleri Borsa’da işlem görür. Bunlar Hisse Senetleri Piyasası ve Gelişen İşletmeler Piyasası’dır.
Borsa’da Satış
Borsada satış yöntemi ile şirket hisseleri yahut sermaye araçları, belli düzenlemeler ve kurallar en sonunda Borsa’da satışa sunulur.
Talep Toplama İle Satış Yöntemi
Talep toplama yöntemi ile satışta, satışa sunulacak sermaye araçların ve yatırıcımların bu araçlara olan talepleri toplanır. Toplanan talepler ve önceleri belirlenen esaslar doğrultusunda yatırımcılara satış yapılmaktadır.
Halka arz iki yöntem ile yapılır. Bunlar mevcut hisselerin satışı ya da sermaye artırımıdır.
Şirketler;
Var olan ortakların sahip oldukları hisselerin belli bir kısmını Borsa yahut Borsa dışında halka arz edebilir.
Sermaye arttırımı yoluna gittikçe yabancı kaynaklar üstünden pay sağlayabilir.
Her iki yöntemi beraber kullanabilir.
Halka arzın hangi metodlarla ve nasıl yapılacağı, satışın hangi yöntemler ile yapılabileceği "Sermaye Piyasası Araçlarının Halka Arzında Satış Yöntemlerine İlişkin Esaslar Tebliği" ile yasal olarak düzenlenmiştir. Bu tebliğ ile halka arzda satış 3 değişik yöntem ile yapılabilmektedir.