Göknar nasıl bir ağaçtır?
Göknar diğer çam türlerinden, eşsiz yaprak ve kozalak biçimleri hasebiyle ayrılır. İğne yaprakları hayli düzdür. Ayrıca bazen üzerine...
Çamgiller familyasındaki Abies cinsine ait göknar 48 ile 50 arasındaki ağaç türünden biridir. Çoğu zaman deniz seviyesinden 300 - 1800 metre yüksekliklerde yetişir. İğne yapraklıdır ve sene boyu yapraklarını dökmez. Kuzey ve Güney Amerika, Avrupa, Asya ve Kuzey Afrika’nın genelinde bulunmaktadır. En yakın akrabası sedir ağacıdır. Bu ağaç olgunlaştığında 10 - 80 metre uzunlukta ve 0.5 - 4 metre genişlikte olan büyük bir ağaçtır.
Göknar diğer çam türlerinden, eşsiz yaprak ve kozalak biçimleri hasebiyle ayrılır. İğne yaprakları hayli düzdür. Ayrıca bazen üzerine bastırılmış gibi durur. Yaprakların alt bölgesinde iki adet beyazımsı çizgi bulunmaktadır. Üst yüzeyi genel olarak yeşil ve parlaktır. Yaprak uçlarında beyazımsı renkte olan gözenekler görülmektedir. Ek olarak yaprak uçları türe göre çeşitlilik göstermektedir. Soluk, yuvarlak, sert yahut diken gibi olan yaprak uçları görmek mümkündür.
Göknar ağacının kozalakları ise eşsizdir. Diğer kozalaklardan değişik olarak dik ve silindir şeklindedir. Boyları 5 ile 20 cm arasında değişir. Ayrıca ladin ağaçlarının tersine, bazı büyük kozalaklar dallardan sarkmaz, mum gibi havada asılı kalırlar. Olgunlaşmış göknar kozalakları genellikle kahverengidir. Genç oldukları haziran ile eylül ayları arasında ise yeşil olabilirler. Olgunlaştıklarında dallardan ayrılıp pullarda bulunan tohumlarını salarlar.
İğne yaprakları diğer çam ağaçlarındaki iğnelere göre bir nebze daha yumuşak olan göknar ağacının açık renkteki gövdesi ise hayli düzgündür. Gövdenin alt bölgesindeki yapraklar çabuk kurur.
Türkiye’de takriben 214 bin hektar alanda saf göknar ormanı bulunmaktadır. Bunlar Karadeniz, Akdeniz ve Marmara bölümlerinde yetişir.
Bu tür ağaçlar direkt güneş alan yerleri pek sevmezler. Yani göknar ağaçları kısmen gölgeli bölümlerde daha iyi gelişirler ve daha kaliteli olurlar. Toprak açısından ise pek seçici değildirler. Göknar en iyi zengin ve nemli topraklarda yetişse de kumlu ve killi topraklarda bu ağaç çeşidi için uygun olur. Bunun yanında, kireçli topraklarda yetişmez. İklimsel olarak da yazların yağışlı ve serin olmasından hoşlanır. Yaz mevsimini sıcak geçiren kısımlarda iyi yetişmezler.