Gayrı menkul değerleme uzmanlığı nedir?
Fakat SPK'den lisans alabilmek hiç de kolay değil. Hepsinden önce minimum dört senelik bir lisans programı mezunu olmanız gerekiyor. ...
Hepsinden önce işe "gayrimenkul" kelimesinin tanımıyla başlayalım. Gayrimenkul demek taşınabilir özelliğe sahip olamayan lakin parasal değer taşıyan yani paraya çevrilmesi yahut para tutarıyla ifade edilmesi mümkün olan değerli ürünlerin genel adıdır. Ev, arsa, dükkan, tarla, bahçe gibi şeyler gayrimenkul sınıfına girer. Banka gibi finans kuruluşlarının yüksek meblağlarda krediler vermeye başlamasıyla beraber kişilerin mal edinme imkanları da artmış oldu. Tabi bankalar bu kredileri belli şartlarla vermekte. Örnek verirsek sizin almak istediğiniz ev yahut arsa gibi gayrimenkul sınıfına giren malların değerlerini öğrenmeleri gerekiyor. Çünkü bu alım işlemi için size ne kadara kadar kredi verecekleri o malın değerine bağlıdır. İşte tam bu noktada devreye gayrimenkul değerleme uzmanları giriyor.
Fakat SPK'den lisans alabilmek hiç de kolay değil. Hepsinden önce minimum dört senelik bir lisans programı mezunu olmanız gerekiyor. Bunun dışında SPK'nin belirlediği derslerin sınavlarını başarıyla vererek uygulama sürecine başlamanız ve o prosesi de başarıyla tamamlamanız gerekiyor. Bu ise asgari iki sene süren bir süreç. İşte tüm bu aşamalardan sonra piyasada ister bağımsız ister bir şirket bünyesinde gayrimenkul değerleme uzmanı unvanıyla çalışabilirsiniz. Bu uzmanlar değerleme yaptıkları taşınmazın niteliğine ve yaptıkları anlaşmalara göre ya iş başına para alırlar yahut aylık belli sabit bir ücret karşılığı çalışırlar. Gayrimenkul değerleme şirketi kurabilmek için minimum beş adet SPK lisanlı gayrimenkul değerleme uzmanının katılımına ihtiyaç vardır.
Bir gayrimenkul değerleme uzmanı, değerleyeceği metayı (konut, iş yeri, arazi, arsa) onlarca değişik açıdan değerlendirmek halinde. Her taşınmazın kendisine göre ince değerlendirme noktaları var. İlk başta uzman değerleme yapacağı yeri ziyaret etmeden bulunmuş olduğu muhit hakkında bilgi edinir. Ardından taşınmazın emsallerine göre durumunu değerlendirir. Tüm inceleme ve değerlendirmelerini hayli ayrıntılı bir rapor şekline getirerek kredi kullanılacak bankanın ilgili birimine iletir. Banka da uzmanın vermiş olduğu rapor doğrultusunda müşterisine ne kadar kredi vereceğine ya da vermeyeceğine karar vermektedir. Orada uzmanın üstüne düşen görev ve sorumluluk çok fazladır. Zira yanlış bir tespit sonucu değerinden fazla bir rakamda değer verirse ve müşteri ödemede güçlük çeker de banka haciz yoluyla taşınmazı elden çıkarmak isterse işte bu halde direkt uzmanı sorumlu tutar ve zaraını ondan temin yoluna gider.
Türkiye'de yalnızca SPK (Sermaye Piyasası Kurulu)nin vermiş olduğu lisansa sahip olan kişiler gayrimenkul değerleme uzmanı olarak çalışabiliyorlar. Toplum dilinde bu uzmanlara eksper de deniyor. Konut kredisi çeşidi ilk kez ortaya çıktığı dönemlerde bugün gayrimenkul değerleme uzmanlarının yaptığı işi krediyi verecek bankanın müdürü yapıyordu. Lakin zaman geçtikçe konut kredisine yönelimin artması ve de banka müdürlerinin bu işi gereği gibi yapamamaları bu sektörün doğmasına yol açtı.