Deprem nasıl oluşur?

Levhaların birbirini sıkıştırdığı yerler deprem kuşaklarını da oluşturmaktadır, bunlar fay hatları ile de görülebilmektedir. Dünyada ...

  • • • •
 

Üstünde yaşadığımız yer kabuğunun kırılıp kayması, yer değiştirmesi ile ani olarak oluşan yahut volkanların patlaması yüzünden meydana gelen küçük büyük bütün sarsıntılara deprem denir. Deprem oluşurken çevresine dalgalar yayar, bu dalgalar "sismograf" adıyla anılan bir cihaz ile ölçülerek depremin büyüklüğü hesaplanır. Sarsıntılar nedeniyle yer kabuğu üstünde derin çatlaklar oluşur, binalar yıkılabilir yahut hasar görebilir. İnsanoğlu üstünde derin etkilemektedir bırakan bu afet üstüne çalışma yapan bilime ise "sismoloji" denmektedir 

Levhaların birbirini sıkıştırdığı yerler deprem kuşaklarını da oluşturmaktadır, bunlar fay hatları ile de görülebilmektedir. Dünyada ki en büyük deprem kuşağı Pasifik'teki kuşaktır ve Japonya'yı da etkilemektedir, dünyadaki depremlerin yüzde sekseni orada olur. Diğeri ise Türkiye'nin de içerisinde bulunmuş olduğu Cebelitarık'tan Himalaya'lara kadar uzanan deprem kuşağıdır, depremlerin %17'si şurada olur.

Taşküre altında bulunan astenosfer adı verilen yapıda üst manto vardır. Bu yapıda oluşan radyoaktif faaliyetler ve konveksiyonel akımlar ile levha ismiyle anılan büyüklü küçüklü tabakalar oluşur. Levhalar devamlı hareket halindedir ve insanlar hissedemezler. Hareketlerin sebebi ise genel olarak konveksiyonel akımlar diye adlandırılan ısısal olaylardır. Levhalar bu hareketleri nihayetinde birbirlerini sıkıştırabilir, birbirlerinin üzerlerine çıkabilirler. Bu olaylar olunca depremler ortaya çıkar. Depremlerin çok büyük bir bölümü de levhaların birbirlerini sıkıştırmaya başladığı noktalarda oluşur. Birbirlerinin altına giren levhaların hareket edebilmesi için o sürtünmenin olmaması gerekmektedir. Sürtünme olduğunda ise deprem meydana gelir. Sürtünme sırasında meydana gelen enerji oluştuğu yerden başka bir yere doğru azalarak ulaşır. O yüzden depremin merkez üssü adı verilen oluştuğu yerdeki hasarlar daha büyüktür.

 

Deprem nihayetinde kilometrelerce uzunluğa ulaşabilen fay adı da verilen derin kırıklar oluşur. Bu faylar yer yüzeyinde görülmeyebilir, derinde oluşabilirler. Kırılan faylar zaman içinde üstü kapanmış ise tekrar faaliyete geçebilir. Türkiye'deki en büyük fay hattı Kuzey Anadolu Fay Hattı'dır.

Nedir Nasıl Neden    
 
 
 

İsterseniz bir sonraki konumuz olan Yıldız haritası nedir? adlı yazıyı okuyabilirsiniz.

 
 

Yorumlar

#1 depremin sebebi,

Deprem, yer kabuğunun altında bulunan kırılma hatları boyunca meydana gelen enerjinin serbest kalması sonucu oluşan titreşimlerdir. Yer kabuğu, litosfer ve astenosfer olarak adlandırılan iki katmandan oluşur. Litosfer, kıtaları ve okyanus tabanlarını oluşturan katmandır ve soğuyan magma katılaşarak bu katmanı oluşturur. Astenosfer ise litosferin altında yer alan, daha sıcak ve akışkan bir katmandır.

Yer kabuğunun altında biriken enerji, kırılma hatlarının üzerindeki kayaların birbirine göre hareket etmesine neden olur. Kayaların hareketi sonucunda yer kabuğu yüzeyinde titreşimler meydana gelir ve bu titreşimler deprem olarak adlandırılır.


#2 deprem neden olur,

Depremlerin nedeni, yer kabuğunun hareketidir. Yer kabuğunun hareketi, levha tektoniği olarak adlandırılan süreçte gerçekleşir. Dünya'nın yüzeyi, litosfer adı verilen 7 büyük ve birçok küçük kara ve okyanus levhasından oluşur. Bu levhalar, yüzeyde birbirlerine göre hareket ederler ve çarpışırlar, ayrılırlar ya da kayarlar. Bu hareketler sırasında, levhaların birbirleriyle temas ettiği yerlerde büyük enerjiler birikir ve bu enerji serbest kalır.


#3 depremin şiddeti nasıl ölçülür,

Depremlerin şiddeti, Richter ölçeği veya Moment magnitüd ölçeği gibi ölçeklerle ölçülür. Depremler, dünyanın her yerinde meydana gelebilir ve her yıl dünyada yaklaşık 500.000'in üzerinde deprem gerçekleşir. Ancak, büyük çoğunluğu düşük şiddette ve insanlar tarafından hissedilmeden geçer.


Bu konu hakkında siz ne düşünüyorsunuz?