Bira neden köpürür?
Bira, bardağa ne kadar hızlı biçimde dökülürse biranın hava ile teması ve havaya karışması o kadar az olur. Bunun nihayetinde bardağı...
Kimilerine göre hamallık kimilerine göre muhabbet içkisi, kimilerine göre böbrek taşı düşmanı olan bira, insanlık tarihinin en eski içkilerindendir. Biranın üretimi tahıl tarımının ilk başladığı çağlara uzanmaktadır. Günümüzden 8000 sene kadar önce Doğu Akdeniz toplulukları tarafından yapıldığı sanılan biranın şaraptan daha eski bir içki olduğuna dair sağlam bilimsel veriler bulunur. Peki bira neden köpürür?
Bira, bardağa ne kadar hızlı biçimde dökülürse biranın hava ile teması ve havaya karışması o kadar az olur. Bunun nihayetinde bardağın üstünde daha çok köpük birikir.
Kola ve soda gibi içeceklerde de bu kabarcıklar oluşur lakin onlar bira gibi bardak üstünde köpük tabakası oluşturmazlar. Bira bardağının üstünde köpük oluşmasının nedeni ihtiva ettiği proteinler ve katkı maddeleridir. Diğer içeceklerde oluşan kabarcıklar bardağın tepesine ulaşınca havaya karışır ve yok olurlar. Birada ise benzer olay gerçekleşmez. Birada bu kabarcıkların havaya karışmamasının nedeni birada üretiminde kullanılan şerbetçiotunun içerisinde yer alan reçinenin köpük zarların güçlendirmesi ve arpa proteinlerinin kabarcıkların çevresinde duvar oluşturmasıdır. Böylelikle kabarcıkların direnci artar ve bu kabarcıklar havaya karışmazlar. Bu kabarcıklar bardağın üstünde birikerek köpük tabakası oluştururlar. İşte bira bardaklarının üstünde biraya sanatsal bir hava veren köpüklerin nedeni budur.
Bu karbondioksit kabarcıkları bardakta gözle görülemeyecek büyüklükte oluşur ve bardak içerisinde diğer karbondioksit moleküllerini yutarak büyür. Belli bir büyüklüğe ulaştığı zaman ise zincirini kırarak bardağın içerisinde yükselmeye başlar. Bu yükselme esnasında kabarcıklar yeni karbondioksit kabarcıkları yutarak büyümeye devam eder. İlk başlarda yuvarlak olan bu şekiller belli bir büyüklüğe erişince elips şeklini alırlar. Bardakta yükselen bu kabarcıkların hızı yükseldikçe artar.
Sadece birada değil kolalı, sodalı bir çok içeceğin kapağını açınca bir fısırtı duyulur ve sonrasında kabarcıklar yükselmeye başlar. Birada bu olay diğer içeceklere göre çok çok uzun sürer. Ek olarak diğer içkilerden değişik olarak bu olay birayı bardağa koyduktan sonra da devam eder.