Alçak basınç nedir
Alçak basınç ise açık hava basıncının belli konumda bulunan değerine göre tanımlanır. Yani konumdaki basınç değerinin ideal koşullard...
Basınç birim yüzeye yapılmış olan dik kuvvet olarak açıklanabilir. Bu basınç katı, sıvı ve gaz basıncı olarak çeşitlendirilir. Bizde bu yazıda gaz basıncının bir çeşidi olan açık hava basıncını ve alçak basıncı(Siklon) açıklayacağız.
Alçak basınç ise açık hava basıncının belli konumda bulunan değerine göre tanımlanır. Yani konumdaki basınç değerinin ideal koşullardaki(0 'C ve deniz kenarında) basınç değerinden yani 1013 milibardan(Standart Basınç Değeri) düşük olmasıdır.
Basınç aşağıdaki koşullardan etkilenir;
Açık hava basıncı atmosferde bulunan havanın yerçekimi nedeni ile yeryüzüne uyguladığı kuvvettir. Bu kuvvetin birim yüzeye düşen payına açık hava basıncı ya da atmosfer basıncı denmektedir. Barometre kullanılarak ölçülen bu basıncın; Pascal (P), Milimetre civa (mmHg), Mili bar (mb) olmak üzere çok birimi vardır. Her ne kadar varlığını hissetmesek de atmosferdeki açık hava basıncı sandığımızdan çok çok yüksek miktardadır(Deniz seviyesinde 760 mmHg = 1013 mbar). Bu basıncı anlamak için bunu deneyebilirsiniz. Bir çoğumuzun aklına bu denli etkili kuvveti nasıl olur da vücudumuzda hissetmeyiz sorusu gelebilir. Vücudumuzda hissetmeyiz çünkü vücudumuzun içerisinden ve dışından yapılmış olan basınç birbirini etkisiz hale getirir. Yani vücudumuzun içerisinde hava bulunmuş olduğu sürece bu basıncı hissetmemiz imkansızdır.
İzlanda Alçak Basıncı: Dinamik kökenlidir ve kışın etkili olur. Ülkemize batı ve kuzeybatıdan etki eder. Sıcaklığı düşürücü etki yapar ve yoğun yağışlara neden olur.
Basra - İran Alçak Basıncı: Termik kökenlidir ve haziran ve temmuz ve ağustos aylarında etkili olur. Ülkemize güney ve güneydoğudan etki eder. Ani sıcaklık artışına neden olur ve daha soğuk olan atmosferin yüksek katmanlarıyla karşılaşıp ani, gök gürültülü sağnak yağışlara ( yaz yağmurları ) neden olur.
Bu soğuyan hava kütleleri yoğunlaşır ve bulutları oluşturmaktadır. Ülkemize bu basınç etkisi çoğunlukla balkanlardan gelir. Alçak basınç alanlarında yükselici hava hareketi oluşur. Bu hal yağış olarak sonuçlanır. Havanın kapalı olmasınında dolayı yerin ısı kaybı çok azdır.
Dinamik Hareketler ( Dünya Hareketleri ): Üzerinde yaşadığımız gezegenimizin kendi eksenş çevresinde dönüşü birçok konuyu etkilediği gibi basınç alanlarını da etkilemektedir. Bu dönüş hava akımlarını saptırır ve bu dinamik alçak - dinamik yüksek basınç olarak adlandırılır.
Yükselti: Deniz seviyesinden yükseldikçe yerçekimi ve konumda bulunan gaz yoğunluğu azalır ve dolaylı olarak basınç azalır.
Yer Çekimi: Dünyanın geoid yapısı sebebiyle ekvator kısmı yerçekiminin minimum olduğu yüzeydir. Bu hal hava molekülleri için de geçerli olduğundan ekvatorda alçak basınç alanları bulunur.
Sıcaklık: Basıncı en fazla etkileyen etmendir. Gün içindeki sıcaklık değişimine bağlı olarak basınç değerleri değişir. Sıcaklığın artması ile gaz molekülleri seyrelir ve basınç düşer, bu hal alçak basınç alanı oluşturmaktadır ve termik alçak - termik yüksek basınç olarak tanımlanır.
Mevsimler: Mevsimler basıncı ılıman kuşakta daha belli halde etkilemektedir. Kışın alçak basınç etkisinde olan denizler, yazın yüksek basınç etkisindedir. Bu etki sıcaklığın basınç etkisini kanıtlar niteliktedir.
Alçak basınç kolay hayatımızı ve çevremizi nasıl etkilemektedir sorusu aklınıza gelebilir. Bu hal şu biçimde açıklanır, alçak basınç türü iki değişik şekildedir.