Zurna nasıl bir enstrümandır?
Zurna üflemeli çalgıların içinde, çift kamışlı üflemeli sazlar arasına girer. Üflemeli bu çalgı türlü ağaçlardan elde edilir. Bu ağaç...
Sesiyle en fazla davulun yana yakışan zurna geleneksel bir çalgı olup üflemeli çalgılar arasında yerini alır. Davulla beraber oluşturduğu ahenkli yapısından ve sesinin gür çıkmasından ötürü en iyi dış mekânlarda çalınmaya münasip nefesli bir saz türüdür.
Zurna üflemeli çalgıların içinde, çift kamışlı üflemeli sazlar arasına girer. Üflemeli bu çalgı türlü ağaçlardan elde edilir. Bu ağaçlardan bazıları şimşir, erik ve kayısıdır. Ağaçlardan elde edilen zurna üç kısımdan ortaya çıkar. Bu bölgelere sırası ile lüle, sipsi ve dil adları verilir. Lüle, zurnanın en büyük parçasına verilen isimidir. Sipsi, kamıştan elde edilen ve zurnanın ağız tarafında kullanılan küçük parçaya verilen isimdir. Bu küçük parçanın diğer bir ismi ise zıpçıktır. Dil ise kamış ile sipsinin yani küçük parçanın arasında bulunan kısma verilen isimdir.
Lüle, sipsi ve dil birbirinin içine geçirilecek halde yapılmaktadır. Sipsi bilhassa çıkamayacak biçimde yerine yerleştirilir. Dil ise lülenin içine geçirilecek halde tasarlanmıştır. Dilin yuvarlak ve lülenin içine geçebilecek büyüklükte olan kısmı lülenin iç tarafına yerleştirilir. Zurnada toplamda 8 delik bulunmakta ve bunların tamamı bir notayı temsil eder. Zurnada bulunan bu sekiz deliğin yedisi lülenin ön kısmında, 1 tanesi ise arka bölümünde yer bulur.
Bilhassa Çin, Hindistan, Balkanlar, Moğolistan ve Ortadoğu'da kullanılmış bir çalgı aletidir. Türkiyede ise düğünlerin vazgeçilmeyen çalgılarından biridir. Bu nedenle Anadolu’da kullanımı çok yaygındır.
Zurna değişik büyüklüklerdedir. Küçük, orta ve büyük olarak zurnalar sınıflandırılabilir. Küçük olanına zil zurna veyahut cura denir. Orta büyüklükte olanı orta kaba zurna, büyük olanı ise kaba zurnadır. Zurnanın boyutunu belirlemede çıkardığı ses ölçüt olarak alınır. Bu sebeple istenen sese münasip olarak boyutu değişir.
Zurnanın sesi sanılanın tersine ses aralığı geniş değildir ve buna karşın çok gür ses çıkarabilir. Zurnadaki ses genişliği dardır ve bu darlığa karşın iki oktavlık ses çıkarabilir.
Sipsinin olduğu kısımda yani kamışın bulunmuş olduğu yere geçirilen çember biçimine ağızlık denir. En alt kısmada kalak ismi verilir. Kalağın hali daire biçimindedir.