Soğanlı çiçekler nelerdir?

Bitkilerde "soğan" kavramı bitkinin yer altındaki depo tarafını ifade etmek için kullanılmaktadır. Besin, baharat veyahut süs bitkisi olarak kullanılabilen soğanlı bitkilerin kökleri soğan olarak toprak altında bulunurken, bitkinin gövdesini oluşturan yaprak ve çiçekleri toprak üstündedir. Soğanlı bitkiler yetişme dönemlerine göre ilkbaharda çiçek açanlar ve yaz/sonbaharda çiçek açanlar olarak ikiye ayrılırlar. 

Soğanlı çiçekler nasıl yetiştirilir? 

Frezya, zambak, sümbül, nergis, süsen, lale, kardelen ve çiğdem Türkiye'de en fazla bilinen ve yetiştirilen soğanlı çiçeklerdir. Her soğanlı çiçeğin ekiminde ve yetiştirilmesinde dikkatli olunması gerekli olan püf noktaları bulunmaktadır.

İlkbaharda çiçeklenen soğanlı bitkilerin sonbaharda dikilmiş olması gerekmektedir. Bu türler soğuğa dayanıklıdır ve kışı toprak altında geçirip ilkbaharda çiçek açarlar. Soğuğa sağlam olmayan ikinci tür soğanlı bitkilerse ilkbaharda dikilir, yaz sonu/sonbahar başı gibi çiçek açarlar. 

Sümbül

Zarif ve güzel kokulu bir çiçek olan sümbül, ülkemizden Hollanda'ya götürülmüş, aşılanmış ve türlü çeşitleri elde edilmiştir. Uçuk pembe, mavi ve beyaz renkleri yaygındır. Dikildikten sonra çoğalması ve yetişmesi kolay olan çiçeklerdendir.  İyi gübrelenmiş toprağa 15 cm derinliğe, 20-30 cm aralıklar ile dikilmeleri gerekmektedir. Dikim için ideal aylar Eylül-Ekim'dir. Ülkemizdeki aşısız sümbüller genel olarak Mart-Nisan gibi aylarda açarken, Hollanda sümbülleri Nisan-Mayıs gibi aylarda açar. Sümbül soğanlarını toprakta bırakabilirsiniz.

Frezya

Güzel kokusu ve parlak renkleriyle bilhassa kışları çok yaygın olarak evleri süsleyen frezya, bahçede rahatlıkla yetiştirilebilir. Frezya için fazla suyu atabilen iyi drenajlı toprak, fazla rüzgar almayan ama güneş gören bir ortam gereklidir.

Frezya soğanları Nisan ayında toprağın 5 cm altına dikilir. Soğanlar arasında ideal olarak 10-15 cm aralık bırakmak gerekmektedir. Düzenli bir biçimde sulanması gerekli olan frezya, Temmuz-Ekim ayları arasında devamlı çiçek açar. Çiçek açma sezonu bittiği zaman sararan bitkinin soğanı topraktan çıkarılıp kuru kum içerisinde saklanabilir. Böylelikle soğan bir sonraki bahar dikime hazır olur.

Zambak

Lilyum olarak da bilinen zambağın yetiştirilmesi sabır ve bilgi gerektiren zor bir süreçtir. Zambağın dikileceği toprağın hepsinden önce derince kazılması gerekmektedir. Zambak köklerinin gelişimi ve saçaklanabilmesi toprağın kalitesiyle doğru orantılı olarak artar. Toprak tam olarak havalandırılmış ve nemliyse Ağustos sonu ve Eylül başı zambak dikimi için ideal zamanlardır.  Zambaklar 10-15 cm aralıklar ile ve soğanın boyutunua münasip derinlikte yapılmalıdır. İdeal toprak derinliği soğanın 1.5 katı boyundadır. Üstü toprakla kapatılan soğan, kış boyunca yeterli yağışı alacağından ek olarak sulanmaya ihtiyaç duymaz. Lakin ilkbaharda soğanın gelişimine ve havanın ısınmasına paralel olarak sulama yapmak gerekmektedir. Zambak kurak iklimleri sevmez. Ama fazla sulama da kökleri ve soğanı çürüteceğinden yağmurlama ve damlatma yöntemi ile sulamak gerekmektedir 

Zambağın mevsimlik otlardan ve ayrık otlarından temizlenmiş toprakta yetişmesi daha kolay olur. Fazla derine inmeden bu otları temizlerken toprak çapalanarak havalandırılır. Soğan dikiminden 2-3 hafta önce temel gübreleme yapılmış olan toprağa bir de soğanların sapları çıkmaya başladığı zaman sıvı gübre (şerbet) vermek gerekmektedir. Çiçeklenmiş zambağa gübreleme yapılmamalıdır. İlkbahar sonuç kısmında açan zambakların çiçekleri yerden 10-15 cm yukarıdan makas yahut keskin bir bıçakla kesilmelidir. İyi bakıldığı zaman zambakların boyu 150 cm'ye kadar uzayabilir. Çiçeklenme zamanı sona erdiğinde sapları çekerek soğandan ayırmak gerekmektedir. Sap çekiminden sonra toprak sulanmalıdır. Takriben iki hafta sonra soğanı topraktan sökebilirsiniz. Toplanan soğanların güneşte fazla bekletilmeden serin ve gölgeli yerlerde depolanması önerilmektedir.