Sirtaki dansı

Sirtaki, pekçok insan tarafından geleneksel Yunan dansı olarak bilinmektedir. Lakin sirtakinin kökeni hakkında ortada çok fazla teori yer alır. Dans olarak bakacak olursak genel olarak meyhanelerde ve tavernalarda kol kola verilerek yapılmış olan ve müzikte 2/4'lük diye tabir edilen yapıdaki müziklerle yapılan danstır. 

Sirtakinin köken olarak Osmanlı dönemindeki kasap havasından ortaya çıktığı genel kabul gören bir teoridir. Kasap havasının Yunanca ismi ise Hasapiko'dur. Hasapiko dansı İstanbul'daki hassaten Balat ve Fener semtindeki kasapların günlük yaşamlarını anlatan bir danstır. Hayvanlar kesilmeden önce çevresinde dönüldükten sonra diz çökülerek yapılan ritüel olarak ortaya çıkmıştır. Böyle anlarda kasapların çoğu Arnavut kökenli olsa da kasap havasının Yunanlılara ait olduğu düşünülmektedir. Hasapiko Argo (Ağır Kasap), Hasapiko Grigoro (Hızlı Kasap) ve Hasaposerviko (Sırp Kasabı) gibi çeşitleri vardır.

Zeybekle benzer özelliklere sahip olması sebebi ile bir başka teoriye göre sirtaki zeybek dansından meydana gelen bir çeşididir.

Bir başka teoride ise, bu dansın 1950'lerde Fransa'da yaşayan Yunanlılar tarafından ortaya atıldığıdır.

Son teoride ise, esasen sirtaki diye bir dansın olmadığı, bu dansın 1964 yapımı Zorba the Greek filmi için Yunan Müzisyen Mikis Theodorakis tarafından bestelenen şarkıda Zorba karakterinin ettiği dans olduğu söylenir. Zamanımızda sirtaki dediğimizde aklımıza gelen müzik çoğu zaman bu filmde kullanılan müziktir. Filmde zorba karakteri, acılarını ve hatalarını unutabilmek için sirtaki dansını araç olarak kullanmaktadır. 

Bütün bu teorileri bir kenara bırakırsak, sirtaki dansı yavaş tempolu Hasapiko Argo dansı ile hızlı tempolu Hasapikoserviko dansının bir sentezi olarak karşımıza çıkmaktadır. Genel olarak 2/4'lük tempoyla başlayıp 4/4'lük tempoya doğru hızlanmakta olan bir müzikle yapılmaktadır. Sirtaki müziğinin yaparken ise yaygın bir biçimde buzuki enstrümanı kullanılır. Sirtaki dansı dışarıdan çok kolay gibi görünse de daha önce yapmayan birisi için zorlayıcıdır. Vücudumuzun üst kısmı çok fazla hareket etmez daha fazla bacak hareketlerinden oluşur. Sirtaki figürleri; coşku ve sevinç figürleri, dağıtma figürleri ve toparlanma (durulma) figürleri oalrak üç başlık altında bulunur 

Sirtaki Ritüelleri 

Bilindiği gibi sirtaki, grup olarak yapılan danstır ve gruptaki kişiler arasındaki uyum çok önemlidir. Her kişinin buna dikkatini açması gerekir. Kişisel olarak ön plana çıkmak güzel karşılanmaz. Ek olarak grupta bir adet lider yer bulur. Dans eden herkes ona uyum sağlamaktadır. Değişik hareketler yapılmamalıdır. Dans bittiği zaman de herkes yere diz çöker, izleyenleri ve müzisyenleri selamlamış olurlar. 

Tabak Kırma Geleneği 

Sirtaki dediğimizde herkesin aklına gelen ilk şeylerden birisi de tabak kırmaktır. Tabak kırma tavernalarda ve meyhanelerde çoğu zaman yapılan şeydir lakin çoğu insan neden kırıldığını bile bilmez. Eğlence amacıyla olduğunu düşünür. Lakin bu gelenek bir efsaneden gelir. Efsaneye göre bir yunan düğününde iki aile arasında bir tartışma çıkar. Kavgayı gören aile büyüklerinden birisi de ayağa kalkar ve elindeki bardağı kırar. Bardak kırılır kırılmaz kavga sona erer. Bardağı kıran adam da "Kalpler kırılacağına bardaklar kırılsın" der. Tabak kırma geleneği de buradan gelir 

Sirtakinin Kökeni

Sirtakinin kökeni hakkında her kaynakta değişik bilgiler yer alır. Genel açıdan kabul görenler ise;