Konsorsiyum nedir?

  Konsorsiyum adı İtalyanca ve bu dile yakın dillerde kullanılmakta olan 'consortium' kelimesinden gelir. İktisadi hayatta tam Türkçe karşılığı olarak Şirketler Birliği kavramı kullanılır. Konsorsiyum esasında şirket birleşmesi anlamına gelir lakin bu birleşmenin oluşması için bazı amaçların ve şartların bulunması gerekir. Bu amaç ve şartlara değinmeden önce,neden şirketler kendi aralarında birleşir? sorusuna cevap arayalım. 

Öncelikli nedenlerden biri birleşmenin oluşmadığı bir halde gerçekleştirilmesi planlanan iktisadi faaliyet için gereken sermaye sağlanamamasıdır. Konsorsiyumu meydana getirecek iktisadi faaliyetler genelde çok büyük sermayeye ihtiyaç duyulan faaliyetlerdir/projelerdir. Genelde işletmeler bu büyüklükteki projeler için gereken sermayeye sahip değillerdir ve gereken sermayeyi sağlamak adına bir başka işletme yahut işletmeler ile birleşme yoluna gidip gereken sermayeyi sağlama yolunu tercih ederler.

     Konsorsiyumun oluşumuna çoğunlukla bankalar aracılık etmektedir. Bankalar oluşum esnasında bazı teminatlar,kredi taahhütleri gibi beyanlarda bulunarak konsorsiyumun oluşmasına destek verebilmektedirler. Türkiye’de son zamanlarda büyük yatırım gerektiren projeler için bazı şirketlerin konsorsiyum oluşturdukları gözlemlenebilmektedir. Örnek verirsek İstanbul Boğaz Köprüsü inşası bir konsorsiyum tarafından gerçekleştirilmiştir. Buna ek olarak Keban Barajı, Atatürk Barajının bazı üniteleri türlü konsorsiyumlar tarafından gerçekleştirilmiştir. Konsorsiyumların pozitif dışsallık sağladıkları da göz ardı edilmemelidir. Şöyle ki,eğer gereken konsorsiyumlar kurulmasa idi İstanbul Boğaz Köprüsü,Keban Barajı,Atatürk barajı gibi yapılar belki de inşa edilemeyeceklerdi ve bu yapıların olmayışı,gerek tarımsal sulama alanında gerek transit ticaretin yoğun olarak gerçekleştiği boğaz köprüsü üstünden kazanılacak yararlar elde edilemeyecekti. Bu açıdan bakıldığı zaman konsorsiyumların önemi daha iyi kavranacaktır.

     İktisadi hayatta belki de birbirleri ile rekabet eden iki ya da daha fazla şirketin birleşmesi için gereken olan amaç ve şartların uygunluğu önemlidir. Pratikte bu birleşmenin gerçekleşmesi olanaksız gibi görünmektedir ama birleşmemeleri halinde elde edecekleri kâr birleşmeleri haline kıyasla çok çok az olabilecektir. Böyle bir kâr fırsatını hiçbir işletme kaçırmak istemeyeceğinden ötürü birleşmeler yaşanır ve bu birleşmeler de konsorsiyum adını alır. Orada dikkatli olunması gerekli olan konu işletmelerin nihai amaçlarından birinin de kâr elde etmek olduğudur. Proje bitimine kadar işletmeler oluşturdukları konsorsiyumun koşullarına bağlı kalarak hareket ederler ve elde edilen kâr işletmeler arasında paylaştırılır ve konsorsiyum dağıtılır.