Gyo nedir?

Sermaye kanunu dahilinde, kurumlar vergisinin dışında tutulan gayrimenkul projeleri, gayrimenkul yatırım ortaklıkları, gayrimenkulle ilgili haklar ve sermaye piyasası dahilinde yatırım yapabilen, gayrimenkul projelerini gerçekleştirmek amaçlı kurulan sermaye piyasası kurumlarına Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı (GYO) denir.

Bir şirket, var olan faaliyetlerini kanun çerçevesinde değiştirerek Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı’na dönüştürebilir ve gayrimenkul yatırım ortaklığına ait faaliyetleri gerçekleştirebilir. Başka şirketlerin inşaatını gerçekleştirdiği projelere finansman olabilir. Ama, gayrimenkul portföyü dışında bulunan inşaat işlerini kendisi üstlenemez, inşaat projelerinin yürütme hakkını alamaz.

Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı, büyük yatırım gerektiren gayrimenkul projeleri, alışveriş ve iş merkezlerinin finansmanına da kaynak sağlayabilmektedir. Bu tür büyük projelerin gerçekleştirilmesinde yatırım gücünün azaltılabilmesi amacı ile Gayrimenkul yatırım şirketleri halka açık teklifler gerçekleştirebilir. Ortaklığın altyapısı müteahhit, işletmeci şirket, danışman şirket, gayrimenkul değerleme şirketi halinde oluşturulur.

Gayrimenkul Yatırım Ortaklıklarının en ehemmiyetli kuruluş amaçları, getirisi yüksek gayrimenkul projelerine yatırım yapmak, portföylerinde bulunan gayrimenkullerden kira geliri, alım satım kazancı elde etmektir.

Buna göre, ortaklığın tavsiye edilmesi halinde tasfiye payı alma hakkı bulunur. Ortaklıktan elde edilen kar üstünden kendi payını alma hakkına sahiptir. Ek olarak, Sermaye artırımında Rüçhan hakkı, kendi kaynaklarından yapacağı sermaye artırımı nedeni ile çıkardığı payları bedelsiz alma hakkı, genel kurul toplantılarına katılma, öneri ve oy kullanma hakkı, ortaklık faaliyetleriyle ilgili bütün hesap bilgilerine ulaşabilme ve denetleyebilme gibi haklara da sahiptir. Ek olarak yatırımcılar, ortaklık paylarını borsada satabilir, borsada oluşabilecek haklardan faydalanabilirler. Gayrimenkul yatırım ortaklığı paylarına yatırım yapmak isteyenler, borsada işlem yapma hakkına sahip yetkili bir yatırım kuruluşuna talimat verip, diledikleri gayrimenkul yatırım ortaklığı payını satın alabilirler.

Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı ile ilgili yatırımlarda, yatırımcıların dikkatli olması gerekli olan noktalar bulunur. En ehemmiyetli konulardan biri, yatırımcıların yatırım yapmayı düşündükleri gayrimenkul yatırım ortaklığının kar durumunu, finansman yapısını, faaliyetleri ve yatırımları hakkında ayrıntılı bilgiyi, şirketlerin kamuya açıklanmış finansal tablo ve raporlarını dikkatlice inceleyerek, Kamuyu Aydınlatma Platformu’ndan şirketin sermaye, finansal yapısı, yönetim ve faaliyetleri hakkında değişiklikleri takip edebilirler.

Gayrimenkul Yatırım Ortaklıkları, gayrimenkul yatırımcıları için önemli sayılabilecek bir itimat duygusu oluşturur. Bunun en ehemmiyetli nedeni, uzun bir zaman sonra gayrimenkul yatırımının enflasyon ve değer artışları hesaplandığında bir avantaja dönüşmesidir.

Türk Ticaret Kanunu’nda GYO Ortaklarının yatırımcılara sağladığı haklar net olarak belirtilmiştir.