Klarnet nasıl bir çalgıdır?
Klarnet 17. yüzyılda icat edilir. Enstrümanı icat eden kişi Johann Christoph Denner'dır. Johann Christoph Denner bir çalgı yapımcısıd...
Tek kamışlı tahta nefesli olan klarnet genel açıdan orkestralarda, askeri bandolarda ve bakır nefesli çalgı topluluklarında kullanılan önemli kabul edilen bir enstrümandır. Klarnet üflemeli çalgılar topluluğuna ait bir enstrümandır. Genel açıdan sert ve sağlam ağaçlardan yapılmaktadır. Klarnet yaparken en fazla kullanılan ağaç abonez ağacıdır. Solo olarak da çalınan klarnet Anadolu'nun bazı bölümlerinde zurnanın yerine davula eşlik eder.
Klarnet 17. yüzyılda icat edilir. Enstrümanı icat eden kişi Johann Christoph Denner'dır. Johann Christoph Denner bir çalgı yapımcısıdır. Klarnet konik obuadan esinlenilerek geliştirilir. Konik obua tek kamışlı bir toplum çalgısıdır. Klarnet konik obuaya göre daha uzundur. Üst ses bölümünden çalınabiliyor olması da konik obuanın çıkardığı temel seslere yardım eden olması açısından önemlidir. Bunun sayesinde daha pürüzsüz ve sağlam bir ses çıkar. Ses olarak trompetinkine benzeyen bir ses alanı vardır. 1780 senesine gelindiği zaman klarnet orkestralar için arana bir enstrüman şekline geldi. 1800'lü senelerde klarnete bazı notalarının temiz çıkması için yeni anahtarlar eklendi. Bu vesileyle günümüz klarneti şekillenmiş oldu.
Türkiyede klarnet 19. yüzyıl sonlarında kullanılmaya başlanır. O devirlerde genelde gazinolarda çalan fasıl heyetlerinde kullanılan enstrüman niteliğinde çalınır. Çağımızda klarnet klasik yapıda seslendirilen toplulukların dışında tüm Türk Sanat Müziği topluluklarında kullanılan enstrümandır. Türk müziğinde klarnet çoğunlukla sol tonunda kullanılmaktadır. Bu nedenden daha uzun yapıdadır.
Klarnetin iç yapısı silindir biçimindedir. Silindirin boyutu takribî 1,5 cm'dir. Alt uca doğru hafifçe genişler. Sert ve sağlam ağaçlardan yapılmış olan klarnetler metalden yapılanlara göre daha iyi ses kalitesine sahiptir. Klarnetin üflenen kısmı bek olarak adlandırılır. Bek kısım çoğu zaman ebonitten yapılmaktadır. Kamış bekin ucunda bulunan kerkik kısma vidalı bir bilezik vasıtasıyla oturtulur. Eski zamanlarda ise kamışı beke oturtmak için ipe sarılırdı. Beki çalarken kamış alt dudak ye da alt dudakla üst dişlerin arasına konur. Klarnetler arasında en fazla kullanılan Si bemol tonunda olandır. Bu klarnetin boyu takribî 66 cm kadardır. Çalınan notalar bir büyük ikili aşağıdan duyulur. Bekin takıldığı gövde bir ucu kapalı vaziyete olan kapalı bir boru gibi çalışır. Bundan dolayı ses oktavı 3,5 olur. Klarnetin kendine özel sesi de buradan gelir.