Ud teli nasıl takılır?

Türk sanat müziğinin temel çalgılarından birisi olan udun telleri zaman geçtikçe eskiyerek değiştirilmesi gerekebilir. Bilhassa tellerde meydana gelen yıpranma ve korozyondan ötürü tellerden çatlak sesler çıkmaya başladığı zaman ve tellerin koptuğu hallerde ud tellerinin yenileri ile değiştirilmeleri gerekmektedir. Toplam 11 adet teli olduğundan dolayı udun tellerinin değişiminin diğer enstrümanlara göre birazcık daha zahmetli olduğu söylenebilir.

Ud Teli Nasıl Takılır?

Bütün teller söküldükten sonra uda yeni teller takılabilir. Tel takmaya en alttan başlamak suretiyle üste doğru sırayla ilerlemek çalışma kolaylığı sağlayacaktır. Uda teller alttan üste doğru sırası ile çiftler durumunda ve en üstteki tel de tek olabilecek biçimde takılır. Bu tellerin nota değerleri ise yukardan aşağı doğru; Sol, Re, La, Mi, Si, Fa# halinde sıralanmaktadır.

Bütün teller takıldıktan sonra udun akordu yapılarak çalınmaya kullanıma hazır duruma getirilmelidir.

Telin boştaki ucu ise ilgili burgunun deliğine geçirilmeli ve burgu sıkılarak tel gerginleştirilmelidir. Gerginleşmeye başlayan tel de üst eşikteki yuvasına geçirilmelidir.

Takılacak olan telin bir ucu hepsinden önce alt eşikteki ilgili delikten, içten dışa doğru olabilecek biçimde geçirilmelidir. Delikten dışarıya doğru 10-15 cm kadar çıkartılan tele ise deliğin üstünden 3 defa düğüm atılmalıdır.

Teller burgulardan söküldükten sonra da alt eşikteki deliklerden çıkartılmalıdır. Bunu yapmak için tellerin içten dışarıya doğru itilerek gevşetilmesi ve gevşetildikten sonra tel üstündeki düğümlerin sökülerek tellerin yerinden çıkartılması gerekmektedir. Bu işlem esnasında tellerin el ile gevşetilmesinde zorluk yaşanırsa, telleri gevşetmek için pense veya kargaburundan da yararlanılabilir. Ama bu gibi aletlerle çalışılırken udun gövdesine ve alt eşiğe zarar vermemeye özen gösterilmelidir.

Uda yeni tel takılması için her şeyden önce uddan eski tellerin sökülmesi gerekmektedir. Bunu yapmak için udun burguları gevşetilerek burgulardaki teller sökülmelidir.

Atılan düğümler iç taraftaki deliğe doğru ittirilerek sıkıştırılmalı, gerekirse bu iş için pense kullanılmalıdır.