Kabak kemane nasıl bir enstrümandır?

Kabak kemane deri kapaklı tek saz çeşidi olma özelliği taşır. Bu özelliği ile beraber telli ve yaylı olarak da tek saz çeşididir. Tar...

 

Türk müziğinin geleneksek enstrümanlarından biri de kabak kemanedir. Gerek hali, gerek çalma biçimi gerekse ortaya çıkardığı sesin tonuyla ilgi çekici bir enstrüman olma özelliği taşır. 

Kabak kemane deri kapaklı tek saz çeşidi olma özelliği taşır. Bu özelliği ile beraber telli ve yaylı olarak da tek saz çeşididir. Tarihte bilinen en eski kabak kemane enstrümanı Orta Asya'da görülmüştür. Türkiye'de ise yöresel olarak bilhassa Ege Kısmında sıkça çalınan bir müzik aleti olma özelliği taşır. Her yörede değişik adlar ile anılır. Türkiye'de bu isminin peşi sıra "rubaba" ve "hegit" olarak da bilinir. Türkiye'nin yanında ek olarak Orta Asya Türkmenleri ile Azeriler için de yöresel bir çalgı aleti olarak kabul edilir. 

Kabak kemanenin sesine en yakın ses keman tellerinden çıktığı için kemanla benzer tip teller kullanılmaktadır. Hindistan cevizi ve su kabağının peşi sıra dut ağacı da kabak kemanenin gövdesinde kullanılmaktadır. Çıkan sesin pes yahut tiz olması gövdenin çapına bağlıdır. 

Kabak kemane bilinen sazların tersine gövdesi dizlerden destek alacak halde dik bir pozisyonda tutularak çalınır. Nota için göğüs hizasında dirsek kırıp parmak uçlarıyla tellere baskı yapılmaktadır ve diğer elle de vücudumuza paralel olacak biçimde uzun kabak kemane aparatıyla tellerin ses çıkartması sağlanmaktadır 

Gövdesi kabak ya da hindistan cevizinden, yüzeyi oğlak derisinden oluşan 2 veya 3 telli bir çalgıdır. Su kabağının sap bölümünün takribî yarısı kesilerek gövdesi yürek zarıyla kaplanıp paslanmaz bir demir çubuğun kesilen noktaya yerleştirilmesiyle oluşur. Perdesiz bir çalgıdır ve ses genişliği 2,5 oktavdır. Gerçek bir kabak kemane 3 tele sahiptir. 2 telli olanları da mevcuttur. Eskiden 3 telli olarak çalınan kabak kemanenin ses zenginliğini artırmak adına zaman geçtikçe 4. tel de eklenmiştir. Tel sayısını artırmak için kalın tel eklenmektedir ince tel sayısında bir farklılık olmaz. 

 

Dinlendirici bir ses tonuna ve ahenk verici vurgulara sahip olduğundan ötürü özel olarak Türk Toplum Müziği'nde tercih edilen bir müzik aletidir.

 
 
 

Devam etmek için bir sonraki makalemiz olan Keman nasıl bir enstrümandır? adlı yazıyı okuyabilirsiniz.

 
 

Yorumlar

Henüz yorum yapılmadı.

 

Bu konu hakkında siz ne düşünüyorsunuz?