Gsyh nedir?

Gayri Safi Yurtiçi Hasıla'nın nominal GSYH ve reel GSYH olmak üzere iki çeşidi bulunur. 1) Nominal GSYH;bir ülkede(bir ülke derken kastedilen yalnızca o ülke vatandaşlarının üretimi değil bahsi geçen ülkede yaşayan herkesin üretimidir.) belli bir senede üretilen yani üretim prosesi bitmiş,tüketilmeye veyahut kullanılmaya hazır halde olan malların ve hizmetlerin,üretildikleri senede satın alınmak istendiği zaman karşılaşılan fiyatları üstünden topluca değerlerine nominal gayri safi yurtiçi hasıla (nominal gross domestic product,nominal GDP) denir.Nominal GSYH hesaplanırken ülkede üretilen malların o yılki piyasa fiyatları  dikkate alınmak suretiyle hesaplama yapılmaktadır. Ek olarak GSYH'ın ingilizcesi Gross Domestic Product (GDP)'dir.

Nominal GSYH=(üretilen simit miktarı x simitin fiyatı)+(üretilen peynir kg miktarı x peynirin kg fiyatı)

=(2000 x 1TL) + (300kg x 20TL) = 8000TL yani hayali ülkemizin nominal GSYH'ı 2015 senesinde 8000TL olmuştur diyebiliriz.

Reel ve nominal olarak ayrıştırlmasının nedenini sorgulayacak olursak;nominal GSYH yaşanılan yılın(içinde bulunulan yılın) piyasa fiyatları üstünden hesaplandığından ötürü ve doğal olarak baz senesi ile yaşanılan sene arasındaki zaman zarfında nihai malların fiyatlarında artış olacağından ötürü hesaplanan nominal GSYH yanlış değerlendirmede bulundurma niteliği taşıyabilir diye ve doğal olarak üretim miktarının gerçek artışını yansıtamaz diye reel olarak da hesaplanmaktadır. 

Reel GSYH'ın hesaplanışı ise enflasyon etkisinin Nominal GSYH'tan arındırılmasından başka bir şey değildir. Yani Reel GSYH,enflasyonun yarattığı şişkinliği içermeyen bir büyüklüktür.Yapılan enflasyon arındırması ise piyasa fiyatlarını temel alır iken bir baz(temel) senesi seçilerek o yılın piyasa fiyatları üstünden değerlendirme yapılarak gerçekleştirilmesidir. Reel GSYH'ın daha genel bir tanımı olarak da;bir ülkenin sınırları içerisinde belli bir senede üretilen ve kullanılmaya/tüketilmeye hazır malların temel alınan bir yılın piyasa fiyatları (baz senesi piyasa fiyatları) üzerinden değerine,reel gayri safi yurtiçi hasıla (real gross domestic product,real GDP) denir. Şurada adı geçen baz senesi fiyatlarının anlamı da örnek vermek gerekirse Türkiye için geçerli baz senesi 1998 fiyatlarıdır ki yukarıdaki misal üstünden devam edecek olursak; 2000 adet simit x 0,5TL(1998 baz senesi simit fiyatı) + 300kg peynir x 12 TL(1998 baz senesi peynir fiyatı) = 4600TL yani hayali ülkemizin reel GSYH'ı 2015 yılında 1998 baz senesi piyasa fiyatları ile toplamda 4600TL olmuştur. 

Nominal GSYH üstünden değerlendirme yapılırken örnek vermek gerekirse 2015 senesinde 8000 TL olan nominal GSYH bir önceki seneye göre daha çok artış göstermiş izlenimi verirken esasen GSYH reel olarak(4600TL) daha az artmıştır sonucuna varmamız bizim daha doğru değerlendirme yapmamıza olanak tanımaktadır. Yani bahsi geçen sene için 3400TL lik bir şişkinlik bizim yanlış değerlendirme yapmamıza ve yanlış politiakalar belirlememize neden olabilir. Bu değinilenlerin yanında bir de ekonomi haberlerinden aşina olduğunuz üzere Türkiye bu sene %3 büyüdü/büyüyecek gibi söylemleri hep duymaktayız. İşte buradaki %3-4-5 vb büyüdü/büyüyecek söylemlerini aktaran kişiler bu büyümenin GSYH'da meydana geldiğini/geleceğini savunurlar. Yani GSYH,bir ülkenin iktisadi büyümesinin anlaşıldığı temel ölçüttür. 

Nominal GSYH=(simitin piyasa değeri)+(peynirin piyasa değeri) hesabıyla bulunmaktadır. Birazcık daha açmak gerekirse;

Mesela yalnızca simit ve peynir üretilen hayali bir ülke sınırları içerisinde 2015 senesinde 2000 adet simit ve 300 kg peynir üretildiği, simitin o yılki piyasa fiyatının 1 TL ve peynirin kg o yılki piyasa fiyatının 20 TL olduğunu varsayalım.