Benzin motoru nasıl çalışır?
Motor silindirlerinin içinde, silindiri kaplayacak büyüklükte piston adıyla anılan hareketli bir parçalar bulunmaktadır. Bu pistonlar...
Zamanımızda en bilinen olarak kullanılabilen motorlar benzin motorlarıdır. Alman mühendis Nikalaus Otto tarafından bulunmasından ötürü Otto motoru olarak da bilinen bu motorlar, yakıtın motorun içerisinde yanmasından ötürü içten yanmalı olarak da ifadde edilirler.
Benzin Motoru Nasıl Çalışır?
Motor silindirlerinin içinde, silindiri kaplayacak büyüklükte piston adıyla anılan hareketli bir parçalar bulunmaktadır. Bu pistonlar motorun çalışması esnasında silindir içinde sürekli bir şekilde yukarı-aşağı hareket ederler. Silindirlerde bulunan pistonların aşağı doğru hareketi esnasında oluşan basınç ile emme sübapı açılır ve hava-benzin karışımı piston içine gönderilir. Daha sonrasında piston tekrar yukarı doğru hareket eder ve silindir içerisinde yer alan hava-benzin karışımını sıkıştırır. Bu anda hem basınç aynı zamanda sıcaklık çok yükselir. Silindir tam yukarıya ulaştığı anda ise, silindirin en üzerinde bulunan ve buji diye adlandırılan ateşleme sistemi çalışır ve sıkışmış olan karışımdaki benzinin ani bir biçimde yanmasıyla bir patlama oluşur. Bu patlamayla oluşan genleşme nihayetinde piston tekrar aşağı doğru itilir. Krank mili denen ve doğrusal hareketi dairesel harekete çeviren parçaya biyel kolu ile bağlı olan pistonlar, krank milinin momentumu ile tekrar yukarı doğru hareket ederler. Bu hareketten sonra tekrar yukarıya çıkan piston, egzoz sübapının açılması ile bu kez silindir içinde kalan yanmış benzin ve atık maddelerin dışarıya atılmasını sağlamaktadır. Pistonun tekrar aşağıya inmesinden sonra ise silindir içine benzin-hava karışımının alınması ile başlayan döngü tekrarlanır ve benzin motoru çalışır.
Benzin motorunun çalışması; benzinin silindire alınması, silindirdeki karışımın sıkıştırılması, sıkıştırılan karışımın yanması ve atık maddelerin uzaklaştırılması biçiminde dört safhada gerçekleşir. Bu safhalara “zaman” da denilmektedir. “Dört zamanlı” adı verilen motorlarda bu işlemler pistonun iki turu ile tamamlanırken, “iki zamanlı” motorlarda ise bütün bu safhalar pistonun tek bir turu ile tamamlanır. Daha fazla elektrikli testerelerde ve botlarda kullanılan iki zamanlı motorlarda, pistonun aşağı hareketi ile silindir duvarında bulunan bir delikten giren benzin-hava karışımı, silindirin yukarı hareketi ile sıkıştırılır ve ateşlenir. Ateşleme nihayetinde piston aşağıya doğru hareket ederken, benzin ve hava giriş deliğine göre birazcık daha yukarıda olan diğer delikten atık maddeler dışarıya atılır ve hemen sonrasında silindire tekrar benzin-hava karışımı alınır ve pistonun hareketi benzer halde devam eder.
Benzin motorun çalışması için her şeyden önce silindirlere benzin gönderilmesi gerekmektedir. Buna ek olarak bütün yanma olaylarında olduğu gibi benzinin yanması için de oksijene ihtiyaç olduğundan ötürü silindire benzinle beraber oksijen de gönderilmesi gerekmektedir. Bu günlerde çok kullanılmayan karbüratörlü sistemlerde, oksijen ihtiyacını karşılamak için dışarıdan alınan hava karbüratörden geçerken bir nebze benzini de buharlaştırıp kendine katarak silindire ulaştırır. Son günlerde en bilinen kullanılan sistem olan enjeksiyonlu sistemlerde ise karbüratörlü sisteme göre çok çok homojen bir hava-benzin karışımı oluşturulmaktadır. Enjeksiyon sisteminde emme kanalına dışarıdan alınan temiz hava ile emme kanalının nihayetinde bulunan enjeksiyon ucundan püskürtülen benzin biri birine karışır ve bu karışım motorun silindirine ulaştırılır.
Benzin motorları, içlerinde bulunan ve silindir ismiyle anılan bölümlerde benzinin yanması ile çalışırlar. Benzin motorlarındaki silindir sayısı ve silindirlerin motora yerleştirilme hali değişiklik gösterirken, en fazla kullanılan benzin motorları 4 adet silindirin tek sıra durumunda dizildiği motorlardır.