Basketbol terimleri

Şimdi basketbolda kullanılan terimlere bir göz atalım....

 

Kondisyonun ve atletikliğin ön planda olduğu basketbol, devamlı sayı atılması, farklılaşan oyun dengesi ve stratejileri ile hayli dinamik ve seyretmesi keyifli bir spordur. Basketbol televizyonda izlenirken, spikerlerin anlatımda kullandıkları basketbol terimlerinin bilinmesi de oyunda neler olduğunun tam anlamıyla anlaşılmasını sağlamaktadır.

Şimdi basketbolda kullanılan terimlere bir göz atalım.

Basketbol, 5’er kişilik iki takımla oynanan bir salon sporudur. Her takımda toplam 7 adet yedek oyuncu bulunmaktadır ve takımı koç adı verilen bir direktör yönetir. Basketbol maçları parke zeminde oynanır. Basketbol sahasını oluşturan çizgilerden saha boyunca uzananlar kenar çizgileri, pota altlarındaki çizgiler ise dip çizgi olarak adlandırılır. Basketbol sahası ortadan ikiye bölünmüştür. Bu sahalardan rakip potanın bulunmuş olduğu saha hücüm sahası iken, takımın kendi potasının bulunmuş olduğu saha ise savunma sahasıdır. Potanın alt kesiminde bulunan ve sahanın ortasına doğru uzanan renkli alan ise boyalı bölüm olarak adlandırılır ve renkli alanın sınırını belirleyen çizgi de serbest atış çizgisidir. Her sahadaki pota merkez olabilecek biçimde, boyalı alanın dışından geçen yarım çember biçiminde çizilmiş çizgi ise 3 sayı çizgisidir.

Çengel atışı (Hook): Potaya yan durur pozisyonda, potaya uzak olan kolun çengel şeklini alarak topu çembere göndermesidir.

 

Hata: Faul kapsamına girmeyen ihlallerdir.

Blok: Potaya gönderilmesi esnasında yahut gönderildikten sonra topa müdahale edilmesiyle gidişinin engellenmesidir.

Serbest atış: Bir takımın bir periyotta yaptığı 5. ve sonraki her faulünde yahut rakibin atış hareketi başlayınca yapılmış olan her faulde, faul yapılmış olan oyuncunun serbest atış çizgisinden potaya yaptığı ceza atışıdır. 3 sayılık atışlar esnasında yapılmış olan faul sonra 3 atış, diğer fauller devamında 2 atış, teknik faul devamında ise 1 atış yapılmaktadır.

Kat etmek: Hücumcu oyuncunun rakip potanın altından sahanın her iki yanın arasında, top almak ve savunma dengesini bozmak için yaptığı koşudur.

Teknik mola: Koç tarafından oyuncularına taktik vermek, onları dinlendirmek veya rakibin temposunu bozmak için kullanılan 1 dakikalık dinlenme süresidir.

Faul: Rakibe yapılmış olan kural dışı müdahaledir.

Smaç: Topun yakın mesafeden sertçe çemberden geçirilmesidir.

Top sürme (dripling): Topun sektirilerek hızlı halde istenen alana doğru gidilmesidir.

Gözyaşı damlası: Turnike atılırken, topun çembere çok yükseğe atılarak gönderilmesidir.

Perdeleme: Oyuncunun rakip oyuncuyu engelleyerek takım arkadaşına pozisyon sağlamasıdır.

3 saniye: Oyuncunun boyalı alan içerisinde 3 saniye durmasıdır. Top karşı takıma geçmektedir.

Pivot ayak: Top tutulduktan sonra yere basan ilk ayaktır. Bu ayak sabit olacak biçimde oyuncu hareket edebilir.

 

Hücum faul: Hücum oyuncusunun karşı takımın oyuncusuna faul yapmasıdır.

Hatalı yürüme: Topun tutulduktan sonra pivot ayağın kaldırılması, ya da tekrar sürülmesidir. Hareket halinde iken topun tutulduktan sonra 2 adımdan fazla atılması da hatalı yürümedir.

Basket: Topun çember içerisinden geçmesidir.

Hücum süresi: Takımın rakip topu rakip potaya atması gerekli olan 24 saniyelik süredir.

Aldatma (feyk): Oyuncunun şut atıyormuş yahut gidiyormuş gibi yaparak rakip oyuncuyu kandırıp dengesini bozmasıdır.

Ribaunt: Potadan veyahut çemberde dönen topun yakalanmasıdır.

Teknik faul: Oyuncuya veya koça kural ihlali nihayetinde verilen fauldür.

Yüksek post: Serbest atış çizgisinin dış bölgesindeki hücum bölgesidir.

Şut: Durup zıplayarak topun çembere gönderilmesidir.

Periyot: Maçı oluşturan 10 dakikalık 4 bölümün her biridir.

5 saniye: Kenardan ya da pota altından topun oyuna sokulması gerekli olan süredir.

Hızlı hücum (Fast break): rakibin savunmaya yerleşmeden hızlı halde hücum edilmesidir.

Paylaşılamayan top: İki oyuncunun topu alma mücadelesinde her ikisinin de başarılı olamaması halidir.

Drive: Sayı atmak amaçlı, hızla rakip potaya doğru gidilmesidir.

Asist: Oyuncunun takım arkadaşına basket atması için vermiş olduğu pastır.

Geri saha: Topa sahip olan oyuncunun, kendi sahasına basması yahut topun hücum eden takımın sahasına geçmesinden sonra bu takımın oyuncuları tarafından tutulmasıdır.

Adam adama savunma: Her oyuncunun, pozisyonuna göre bir oyuncu ile eşleşerek savunma yapmasıdır.

Sayı: Basket atan takımın aldığı puandır. Serbest atış çizgisinden atılan basketler 1 sayı, 3 sayı çizgisinin gerisinden atılan basketler 3 sayı, bunun haricindeki bütün basketler 2 sayı değerindedir.

Pres: Rakibin top kaybetmesi veya rahat hücum edememesi için yapılmış olan baskıdır.

Hava atışı: Oyunun başlangıcında veya paylaşılamayan top kararında hakem tarafından topun iki oyuncu arasından havaya atılmasıdır. Her iki oyuncu da sıçrayarak topu tek elle çelerek oyun arkadaşlarına ulaştırmaya çalışır.

Sportmenlik dışı faul: Rakip oyuncunun şiddetli bir biçimde itilmesi yahut çekilmesi gibi şekillerde sportmenliğe aykırı olabilecek biçimde faul yapılmasıdır.

8 saniye: Topun rakip sahaya geçirilmesi gerekli olan süredir.

Turnike: Oyuncunun maksimum iki adım atarak hareketli bir biçimde topu potaya bırakmasıdır.

Alley hoop: Potaya doğru atılan pas ile, bu pası havada alan oyuncunun çoğunlukla smaç ile basket atmasıdır.

 
 
 

Devam etmek için bir sonraki makalemiz olan Plaj voleybolu nasıl oynanır? adlı yazıyı inceleyebilirsiniz.

 
 

Yorumlar

Henüz yorum yapılmadı.

 

Bu konu hakkında siz ne düşünüyorsunuz?