Azerice nasıl bir dildir?
Tarihin en eski zamanlarında, Büyük İskender'den başlamak suretiyle türlü kavimlere yerleşim alanı olmuş daha sonrasında da uzunca bi...
Azerbaycan Türkçesi, çağımızda, Kuzey Azerbaycan kısmındaki Azerbaycan Cumhuriyeti'nde ve İran'ın kuzey, kuzeybatısındaki Güney Azerbaycan bölümünde konuşulan Oğuz lehçesinin adıdır.
Tarihin en eski zamanlarında, Büyük İskender'den başlamak suretiyle türlü kavimlere yerleşim alanı olmuş daha sonrasında da uzunca bir zaman Arap yönetiminde kalmış olan İran, 10-13. asırlar arasındaki göçlerle bir yandan da Oğuz Türklerinin önemli geçit veya yerleşim bölümü olmuştur.
Türkiye Türkçesi ağızları ile Azerbaycan Türkçesi ve ağızlarının yol ayırımı Eski Anadolu Türkçesine dayanır. Bu ayrım, genel çizgileri ile bu iki kolun tarihi gelişme süreçlerine münasip düşer. Lakin her iki kolu ayrı birer lehçeye dönüştüren değişik etkenler de bulunmaktadır
Üçüncü tür e ünlüsü, a ile e arasında a'ya daha yakın bir boğumlanma özelliği taşıyan ve Azericade ters e ile gösterilen e sesidir. Azericede kalın-ince ünlüler temelindeki dil benzeşmesi kuralı hem kök sözlerde aynı zamanda eklerde görülmektedir. Düzlük-yuvarlaklık uyumu yönünden de bazı sözcüklerin son hecelerinde o ve ö sesleri bulunmaktadır
Ses bilgisi açısından Azerbaycan Türkçesindeki ünlüler ele alındığı zaman boğumlanma olarak nitelendirilen üç değişik e çeşidi vardır. Bunlardan birincisi e harfi ile gösterilen ve normal boğumlamalı e ünlüsüdür. İkincisi Türkçe sözlerin ilk hecesinde bulunan ve e-i arasında boğumlanan kapalı e sesidir. Bu ses yer yer Türkiye Türkçesi ve ağızları ile de ortaklaşır.
Azerbaycan Türkleri, Güneybatı Oğuz lehçeleri grubunun batı kesiminin kendi içerisindeki dallanma ve ayrışımında doğu kolunu temsil eden bir lehçe ve bu lehçeyi oluşturan ağızlar topluluğudur. Batı kesiminin kendi içerisindeki dallanma ve ayrışımı bir yandan Eski Anadolu Türkçesinden Türkiye Türkçesi yazı diline ve Türkiye Türkçesi ağızlarına ulaşan bu gelişmeyi, bir yandan da Eski Anadolu Türkçesinden Azerbaycan Türkçesine uzanan gelişme ve dallanma bu anlama gelir.
Arapçadan geçen bazı sözcüklerde y ünsüzü, önündeki a ünlüsünü e harfine dönüştürmüştür. hayr>heyr, hayf>heyf gibi.
Türkiye Türkçesine oranla Oğuzcanın batıdaki doğu kolunu oluşturan Azerbaycan Türkçesinin Türkiye Türkçesi ile ortaklaşan ve ondan ayrılan yanları vardır. Bu lehçenin kendine munhasır belli başlı özellikleri vardır.