Ayıplı mal nasıl olur?
Malın ayıplı olduğu anda tüketici hakları devreye girer. Tüketici karşısına çıkan 4 haktan birini seçebilir. Ürün satıcı tüketicinin ...
Etiketinde, ambalajında, tanıtma kılavuzunda, reklamlarda veyahut ilanlarda satıcı tarafından bildirilen nitelik ve niceliğe aykırı olan ürünlere ayıplı mal denir. Ayıplı mallar bildirilen standartla örtüşmez. Tüketicinin beklediği faydayı karşılamaz Bir malın aykırı mal olmaması için satıcı tarafından bildirilen özelliklerin üründe olması şarttır. Ayıplı mal çeşitleri şu şekildedir;
Bu haklar şu şekildedir
Ayıbın para vermeden giderilmesi
Malın ayıpsız misli ile değişmesi
Sözleşmeden dönme
Ayıp oranında bedel indirimi
Malın ayıplı olduğu anda tüketici hakları devreye girer. Tüketici karşısına çıkan 4 haktan birini seçebilir. Ürün satıcı tüketicinin seçtiği hakkın kurallarına uymakla yükümlüdür.
Ayıplı mallar satılabilir. Ama ürünü satan kişi ürünün ayıplı olduğunu ifade etmeli ve bunu ürünün üstünde belirtmelidir. Ama devamlı ayıplı ürün satılan yerlerin, yahut ayıpli ürün bulunan rafların bunları yapmasına gerek yoktur. Malın ayıplı olduğu, ürün alan kişinin faturası ve ya fişi üstünde gösterilmelidir.
Gizli Ayıp: Satılmış olan malın gözle görülemeyen ayıplardır. Bu ayıplar ürün kullanılmış olduğu zaman meydana gelir. Misal olarak elektronik bir aletin aksamının zaman geçtikçe bozulması.
Hukuki Ayıp: Satılmış olan malda açık ve ya gizli bir ayıp olmaksızın hukuki anlamda yasal olmayan ayıplardır. O neden ile maldan tüketici için maldan yararlanma hakkı kısmen yahut bütünüyle engellenir. Klonlanmış cep telefonu misal olarak gösterilebilir.
Ekonomik Ayıp: Malı satın alan kişinin maldan yararlanma, fayda sağlama imkanını kısıtlayan ayıplardir. Bir ürün kulanım kılavuzunda belirtilmiş ifadeleri taşımıyorsa iktisadi ayip olabilir. Misal olarak bir ürün 4 sene arıza yapmadan çalışır ibaresi yer alıyorsa ama ürün daha önce kullanım hatası yüzünde arızalanmıyorsa iktisadi ayiptir.
Açık Ayıp: Satılmış olan malda gözle görülebilen ayıplardır. Ürünün bir parçasının kırık olması buna misal olarak gösterilebilir.
Bir malın ayıplı mal olabilmesi için kusurlu olduğu anlaşılmalıdır. Bu da açık ayıp, açık ayıp, hukuki ayıp ve iktisadi ayıp biçiminde olabilir. Ayıbın önem arz etmesi gerekmektedir. Bir üründeki ayıbı anlayabilmek için objektif değerler göz önüne alınır. Ürünün kullanımını kısıtlıyor ve engelliyorsa, değerini düşürüyorsa ayıp sayılabilir. Bundan hariç ürünün tüketiciye satıldığı an ayıbın da geçmesi gerekmektedir. Mal tüketiciye geçince olan hasarlardan, hatalarda vb. müşteri sorumludur.