Zeka geriliği neden olur ?

Fark etme ve kavramlar hasebiyle somut ve soyut varlıklar arasındaki bağı anlayabilme, soyut düşünebilme, değerlendirebilme, zihinde tutabilme ve bu akılsal işlemleri belli bir amaca yönelik kullanabilme kabiliyetleri zeka olarak adlandırılır. Zeka, farkında olmaktır. Bu sebeple zeka insanlardaki çok önemli özelliktir. Ama zekaya etki edebilen bazı etkenler vardır. Bu etkenler nedeniyle zeka yavaşlayabilir ve ayrıca hiç kullanılamayabilir.

Zeka geriliklerinin nedenleri; doğum öncesinde, doğum esnasında ve doğum ardından oluşan zeka geriliği olmak üzere üç kısımda incelenir. 

Çocukta eğer uyum sağlayamama, geç konuşma, geç öğrenme, soyut kavramları algılayamama gibi belirtiler var ise kesin olmamakla birlikte bunlar zeka geriliği belirtileri olabilir. Böyle hallerde aile çocuğu bir hekime götürmeli ve gereken testler yapılmalıdır.

Doğum Anı : Doğum esnasında bebeğimizin oksijensiz kalması, doğum için uzun zaman beklemesi, çıkımın uzun sürmesi, erken doğum ve düşük ağırlıklı doğum vs. doğum anı sebepli zeka geriliğine neden olabilirler.

Doğum Öncesi : Doğum öncesinde bulunan zeka geriliğinin en fazla raslanan nedeni genetik yapıdır. Bozuk kromozomun aileden, çocuğa geçmesi biçiminde olur. Bunun en fazla bilinen türü down sendromudur. Doğum öncesinde çocukta bulunan bazı metabolik hastalıklar da zeka geriliğine neden olabilirler. Bu hastalıklar aminoasit ve yağ sistemindeki bozukluklar sebebi ile oluşur. Doğum öncesinde annenin geçirmiş olduğu ağır enfeksiyonlar, annenin alkol tüketmesi, annenin beslenme bozuklukları ve annede varolan plesanta anormaliği de zeka geriliğine neden olabilir.

Doğumdan Sonra : Kafa travmaları ve kurşun zehirlenmesine bağlı olarak var olan zeka gerileyebilir. Bundan hariç kişinin çocukluk zamanında yeterli eğitimi görmemesi, stres altında ve ilgisiz büyümesi, psikolojik travmalar yaşaması nedeniyle de zeka geriliği görülebilmektedir.

Zeka geriliğinin tedavisi yoktur. Ama belli eğitimlerle zeka geriliği olan kişi sosyal hayata kazandırılabilir ve en azından ilkokul mezunu olması sağlanabilir. Ek olarak bu eğitimlerle zeka geriliği olan kişi kendi günlük işlerini ve basit işleri yapacak seviyeye gelebilir. Bu ilerlemeler lakin basit ve orta seviye zeka geriliklerinde gözlemlenmektedir. Ağır derece zeka geriliği olan bir birey bir kurum tarafından veya ailesi tarafından bakıma muhtaçtır. Ek olarak doktorların vereceği türlü ilaçlarla hastanın daha sakin olması sağlanabilir.