Satrançta şiş ne anlama gelir?
Kale, vezir veya filler ile gerçekleştirilebilen şişler, kendinden daha değerli iki taşı etkilediğinden çok çok önemli hale gelir. Ör...
Oyuncuların oynarken beyin jimnastiği yaptığı satranç oyunu, yapılmış olan hamleler ve kullanılan figürlere göre türlü terimlerin üretilmesini sağlamaktadır. "Şiş" terimi de ilgi çeken ve devamlı karşılaşılan adlandırmalardan birisidir. Değişik biçimlerde şiş atılan pozisyonlar meydana gelebilir.
Kale, vezir veya filler ile gerçekleştirilebilen şişler, kendinden daha değerli iki taşı etkilediğinden çok çok önemli hale gelir. Örnek verilecek olursa; bir fil, çapraz olarak arka arkaya duran iki adet kaleyi görecek halde konumlandırılabilir. Daha iyi anlaşılması için, şu biçimde bir örneklendirme yapılabilmektedir;
Şiş atmak, temel olarak bir figürün, rakip iki figürü arka arkaya getirecek biçimde tehdit etmesi olarak açıklanabilir. Tehdit eden figür, hepsinden önce önüne ilk çıkan rakip taşı etkileyecektir. Fakat rakip taş hareket ettirildiğinde, hemen arkasında yer bulan diğer rakip taş da tehdit altına girer. Bu şekil pozisyonlarda "şiş atmak" terimi kullanılmaktadır.
Bahsi geçen şiş hamleleri, vezir ve kale figürlerinin arka arkaya gelmesi ile daha kolay biçimde meydana gelir. Mesela; satranç tahtasının ortasında bulunan vezir, köşelerden birinde bulunan fil ile tehdit edilebilmektedir. Vezir kaçırılsa dahi, filin istikametinde yer bulan bir kale var ise, zaten şiş atılmıştır ve en kötü ihtimalle fil - kale değişimi yapılacaktır. Bu noktada fil ile kaleyi alan taraf, bu taş değişiminden daha karlı çıkacaktır.
Beyaz fil a3 karesindedir. Bu kareden b2 karesine getirilen fil, karşı çapraz istikametteki g7 karesinde yer bulan siyah kaleyi tehdit etmeye başlar. Eğer sözü edilen siyah kalenin arka çaprazında, h8 karesinde bir kale veya bir vezir var ise, şiş gerçekleşmiştir. Siyahlar, g7 karesindeki kaleyi kaçsalar bile, arkadaki diğer değerli taşın beyaz fil tarafından alınmasına engel olamayacaklardır.
Daha değerli bir taşın, değersiz bir taş ile değişmesine neden olacak benzer hamleler, her ne kadar şiş terimine dahil olsa da oyuncular tarafından bu biçimde görülmezler. Çünkü hiçbir oyuncu, kalesini vererek bir at veyahut fil almak istemez. Şiş atmanın avantajı, daha değersiz bir taş ile, daha değerli bir taşın değiştirilmesine veyahut direkt alınmasına ortam sağlamaktır.