Org nasıl bir enstrümandır?
Tarihte ilk orgun, su orgu halinde milattan önce 150’lü yıllara dayandığı ve Mısır’da yapıldığı bilinir. 13. ve 14. asırlar arasında ...
Kişinin yalnız olarak çalabileceği, klavyeli bir çalgı olan org, müzik tarihinde köklü ve önemli geçmişi olan bir enstrümandır.
Tarihte ilk orgun, su orgu halinde milattan önce 150’lü yıllara dayandığı ve Mısır’da yapıldığı bilinir. 13. ve 14. asırlar arasında org bugünkü durumunu almıştır. Zamanımızda Batı klasik müziğinin en ehemmiyetli enstürmanlarından biri olan org, eski dönemlerde daha fazla kiliselerde kullanılmıştır. Kiliselerde çalan müzisyenler tarafından org ile bugünümüze kadar uzanan çokca güzel ve nitelikli beste yapılmıştır. Roma İmparatorluğu zamanında ise org, yalnızca bir kilise çalgısı olmanın dışına çıkmıştır. Böyle anlarda su orgundan hava basıncıyla çalışan orga geçiş yapılmıştır. Tiyatrolarda, sirklerde, şenliklerde çalınmaya başlanan org kısa süre içinde tüm batı dünyasına yayılmıştır.
Orgun Yapısı Nasıldır?
Org, klavyedeki tuşlara basıldığı zaman ses çıkarır. Parmaklarla uygulanan kuvvet sesin büyüklüğünü yahut tınısını etkilemez. Enstrüman içinde küçük ve büyük ses boruları barındırır. Körüklerden borulara hava gönderilir. Klavyelerde bulunan tuşlara basılınca da, tuşun bağlantılı olduğu borudan iletilen ses dışarıdan duyulmuş olur. Orgu meydana getiren öğelerin çoğu dışarıdan görülmez. Enstrüman; konsol, klavye, ayak pedalı ve boru takımlarından oluşur. Bu boru takımları nerede ise her nefesli çalgının (klarnet, flüt vb.) sesini çıkarabilecek uyumlu bir yapıya sahiptir. Büyük org, pozitif, recitativo, yankı ve bombarda klavyeleri olarak isimlendirilen 5 adet değişik klavye mevcuttur. Laurens Hammond elektrikli org yapıp orgun en kullanılabilir biçimine ulaşmıştır. Bu orgda boru ve hava mekanizması yoktur. Sesler elektronik şekilde üretilir. Farklı ses tonlarına sahip olan org, en armonik enstrümanlardan birisidir.
Org Çalmak Nasıl Öğrenilir?
Org çalmayı öğrenmek için çok erken yaşlarda başlamak şart değildir. 15-16 yaş aralığı, eğer kişinin fiziki özellikleri yeterli ise münasip yaşlardır. İyi bir org çalıcısı olabilmek için bazı özelliklere sahip olmak gerekmektedir. İyi bir ritim kulağına sahip olmak, fiziki bir kusura sahip olmamak, fiziki açıdan ellerin ve kolların orga hakim olabilecek yeterlilikte olması bu şartlardan bazılarıdır. Fiziki uygunluk kişinin orga adaptasyon sürecini hızlandırır.