Eski binaları güçlendirme yöntemleri

Risk faktörlerinden kurtulmak için binaların güçlendirilmesi gerekmektedir. Bina güçlendirmesi binayı yıkıp yenisini yapmaktan daha iktisadi olduğundan ötürü tercih edilen bir yoldur. Yıpranan bir binayı güçlendirmenin esas gayesi binayı ilk günkü durumuna getirmektir.

Güçlendirme zeminden tavana doğru ilerler. Üç değişik güçlendirme aşaması vardır.

Bina güçlendirilmeden önce bir ölçümden geçmektedir. Binanın ilk günkü durumu sıfır hasarlı kabul edilerek yüzde hesabıyla bina hasar tespiti yapılmaktadır. Bina hasarı yüzde kırk altı ise bina güçlendirilir. Üstü sonuçlarda bina çoğu zaman yıkılma yoluna gider.

Perdeleme veyahut püskürtme yöntemlerinde ise kolon veya kiriş sağlam olmalıdır. Sağlam olan yapıya dışarıdan kaplama yapılmaktadır yahut ek perde ile yapı desteklenir. İki yöntemin de ana maddesi betondur.

Zemin sıvılaşması ise sağlam olmayan hareketli zeminlerde görülmektedir. Bu zeminlerin sıkıştırılarak sertleştirilmesi gerekmektedir. Güç kazığı yöntemi ile zemine hacmi artan bir kazık açılır. Kazık genişleyeceğinden zemini sıkıştırır. Güç kazığına alternatif olarak zeminin tümüne sıvı enjektesi ile zeminin bütünlüğü sağlanabilir. Zeminin yapılmış olan ölçümlerle sağlam bulunması halinde kolon ve temel dayanıklılığı artırılması hedeflenir.

Kolon-kiriş güçlendirmesi zemini ve temeli sağlam binaya uygulanmaktadır. Mantolama, perdeleme, püskürtme yöntemleri ile kirişler-kolonlar güçlendirilebilir.

Mantolama yönteminde çelik, beton yahut fiberbond kullanılarak kirişin-kolonun çevresi kaplanır. Her şeyden önce kolonun-kirişin çevresi ilk yapı demirleri görülünceye kadar soyulur. Soyulan bölüme manto kaplaması yapılmaktadır. Bu kaplama çelik beton veyahut fiberbond kullanılarak örülür.

Temel güçlendirmesinde binanın deprem sırasında devrilmesini veya dönmesini engelleyecek bakımlar uygulanmaktadır. Temel derin değil ise temelin altına perde eklenmek suretiyle zemin derinleştirilir.

Zemin güçlendirmesinde zemin sıvılaşması yahut zemin sıkılaşması sorunlarına göre iki değişik yol izlenir. Zemin sıkılaşması binanın bulunmuş olduğu zeminin zaman geçtikçe sertleşmesidir. Sertleşme halinde yükseklik farkı nedeniyle bina zemininin biçimi bozulabilir. Bu halde zemine hacmi artan sıvılar enjekte edilir. Bina zemin seviyesi yükseleceğinden kırılan duvar veyahut bozulmuş olan zemin düzelir.

Bina güçlendirmelerinde en temel nokta binanın malzeme kalitesini artırmaktır. Eski yapıdan daha kaliteli malzeme kullanılmazsa bina güçlenmek yerine zayıflar. Güçlendirme doğru yapılırsa bina ilk günkü halinden sağlam hale gelir.