Aşağılık kompleksi nedir
Aşağılık kompleksi yaşayan birey, kendisini eksik hisseder, sosyalleşme sürecinde zorluk yaşar, arkadaşlık kurmakta zorlanır, bütün i...
Çocukluğundan yetişkinliğine kadar toplum içine girmekten çekinen, içine kapanık bireyler görmüşsünüzdür. Konuşmak onlar için işkence gibidir, yalnızlığı severler ve herkesi kendilerinden üstün görürler. Fizikî özelliklerini beğenmez, başkaları gibi olmaya özenirler. Peki “aşağılık kompleksi” adı verilen bu ruhsal problemi yaşamanın nedenleri var mı?
Aşağılık kompleksi yaşayan birey, kendisini eksik hisseder, sosyalleşme sürecinde zorluk yaşar, arkadaşlık kurmakta zorlanır, bütün insanlara şüpheci yaklaşır. Yetersizlik düşüncesiyle, diğerlerine karşı içten içe kıskançlık yaşar, bazen bunu dışa vurur. Zamansız ve sebepsiz ağlama krizlerine yakalanır, “başkalaşma” adına kendinden ödün vermektedir. Çocuğundaki bu şekil problemleri gören ebeveyn, eğer kendisi bu sorunla baş edemiyorsa kesinlikle çocuğunu bir psikoloğa götürmeli, özgüven kazandırmaya çalışmalıdır.
Tabii ki bunun sebeplerini ve risklerini psikolojik açıdan irdeleyebiliriz:
Bir çocuğun aşağılık kompleksi yaşayıp kendisini diğerlerinden eksik ve zayıf görmesini engellemek konusunda ebeveynlere önemli sorumluluk düşmektedir. Bir problemi olan çocuğuna, hayattaki herkesin benzer fiziki özelliklerde olamayacağı, şartsız koşulsuz evlatlarını sevdikleri ve onun da kendisini sevmesi gerektiği çocuğa aşılanarak ona özgüven kazandırılmalıdır. Özgüveni yüksek olan birey, aşağılık kompleksine kapılmaz; kendisine yönelik alaycı ifadelere karşı kulaklarını tıkar, başkalarının kusurlarını görmez. “İnsanı insan olduğundan ötürü” sever.
Aşağılık kompleksi yaşayan ve hastalık derecesinde davranışlar sergileyen bazı bireyler, eksiklik duygularını şiddet kullanarak örtbas etmeye çalışırlar. Örnek vermek gerekirse güçlü çocuk, diğer yetersizliklerinin toplum tarafından fark edilmemesi ve dışlanmamak için bir başka çocuğu dövebilir, ileriki yaşlarda bu hal kıskançlık krizleri sonucu işlenen cinayetlere kadar vahim bir duruma gelebilir. Bundan dolayı kişinin kendini gerçekleştirme kısmında, aşağılık duygusunu yaşamaması için saygı, koşulsuz sevgi ve güven ortamında yetişmelidir. Tersi halinde telafisi olmayan durumlarla karşılaşılabilir.
Her şeyden önce çocukluğunda bir sağlık problemi yaşayanlar –örnek verirsek hormonel rahatsızlığı olup yaşıtlarından kilolu olanlar, gelişme bozukluğu yaşayanlar, bir uzvunda genetik sakatlık olanlar vs.- toplum tarafından dışlandıkları zaman duygusal boşluk hissederler. Bir çocuğun kilolu bir arkadaşına “şişko” demesi gibi, kısa boylu olanlara “cüce” denilmesi gibi bireyle alay edilmesi, onu toplumdan uzaklaştırır. Gururunu kıran, rencide olmasına neden olan bu haller, bireyde “aşağılık kompleksi” ne yol açar.