Tüfe nedir?
2005 ...
Bir ekonomi terimi olan TÜFE'nin açılımı Tüketici Fiyatları Endeksi'dir. TÜFE belli bir zamanda satın alınan ürün veya hizmetin fiyatının başka bir zamanda fiyatıyla karşılaştırma yapabilmasını sağlayan bir ölçme yöntemidir. O neden ile TÜFE tüketici tarafındaki senelik fiyat değişimi olan enflasyonu ölçmek için kullanılmaktadır.
YIL TÜFE(%)
2005
2003
2009
2008
Örnek verilecek olursa; 2002 senesinde 1000 TL ürün ve hizmet satın alan bir kişi benzer ürün ve hizmet grubunu bir sonraki yıl 1090,47 TL'ye alır. Gelirinin sabit kalması halinde bu kişinin satın alma gücü azalmış olur. Bu nedenle TÜFE'nin yüksek olduğu hallerde gelir artışlarının da benzer oranda yüksek olması beklenir.
Eğer bu verilere göre 2002 senesi baz sene olarak alınsaydı 2003 senesi baz puan değeri 109,47 olacaktı. Bu veriler yorumlamak istenirse şu yöntem izlenir:
2007
2004
2006
2010
TÜFE Nasıl Yorumlanır?
Aşağıda Türkiye'nin bazı yıllara göre TÜFE verileri misal olarak verilmiştir.
TÜFE Nasıl Hesaplanır?
Tüketici Fiyatları Endeksi istatistikteki "index sayılar" diye adlandırılan yöntem ile hesaplanır. TÜFE hesaplanırken hepsinden önce, ülke genelini temsil eden bir örneklem grup oluşturulur. Daha sonrasında ise bu grupların değişik ürün ve hizmetlere ne oranlarda harcama yaptıkları hesaplanır. Bu hesaplamadan çıkan sonuca göre harcama gruplarına endeks içinde değişik katsayılar verilerek bir toplam oluşturulur. Böylelikle toplumun her kesiminin tükettiği ürün ve hizmetlerle ilgili doğru genel hesaplama yapılmış olur. Benzer zamanlama ve ürünlerle yapılmış olan bu devamlı araştırmalarla aylık bazda TÜFE oluşturulur.
TÜFE'nin hesaplanmaya başlandığı ilk dönem baz alınır. Genel olarak TÜFE seneden seneye hesaplandığı için bu bir yıl olur. Mesela; tüketicilerin aldığı ürünlerin fiyatları toplamı 1000 TL olsun, bu değere 100 puan verilir. Bir sonraki devirde benzer halde, benzer ürünlerle yapılmış olan çalışmada benzer ürünlerin toplam fiyatı 1100 TL olursa TÜFE baz puan değeri 110 olabilecektir. Bu şu anlama gelir. Benzer ürün grubunun değeri %10 artmıştır. Geliri olan bir kişin satın alma gücü azalmıştır.