Kitap özeti çıkartma teknikleri

Kitabın ayrıntılı bir biçimde açıklaması içeren yazılar, kitabın özeti niteliğindedir. Kitap özetleri, okuyucuya kitap hakkında bir fikir vermesi, bir dayanak noktası oluşturması ve kitabı almayı düşünenlerin gereksinimlerine münasip olup olmadığına yönelik değerlendirme açısından önemlidir. Bunun yanı sıra okuduğu kitabı özetleyenler için egzersiz niteliğinde olup yazma becerilerini geliştirmesi açısından önemlidir.

Özeti Kontrol Etmek

Kitap özeti yazarken dikkatli olunacak nokta kişinin kendi kelimelerini kullanmasıdır. Kişinin kendi kelimeleri ile metnin anlamını değiştirmeden ortaya konacağı özetler, kitap incelemelerinden değişik olarak tarafsız olmasına dikkat göstermelidir.

Özetin tamamlanmasından sonra tekrar okunarak, düzenleme yapmak, gözden kaçmış dilbilgisi ve yazım hatalarını düzeltmek amacı ile metine göz atılmalı, hikayenin anlamında bir kaymanın ilgili olup olmadığına bakılmalıdır. Eğer alıntı ifadeler ilgili ise, intihale düşmemek için tırnak içinde kaynağı muhakkak gösterilmelidir.

Giriş Yazmak

Özete başlamanın en kolay yolu, kitabın başlığının ve yazarını içeren bir paragraf ile giriş yapmaktır. Giriş bölgesinde kitabın gayesi, ana fikri yahut içerisinde yer bulan konu belirtilerek öncül bir açıklama yapınca kitapla ilgili çok kısa bir özet geçilebilir. Özetin girişinde ve diğer kısımlar de dikkatli olunması gerekli olan nokta objektif olmaktır. Ek olarak ilk giriş cümlesinin oluşturan yazar ve kitap adı ilgili cümle sayısı ikiyi geçmemelidir.

Kitap özetini çıkarmak her ne kadar kolaymış gibi görünse de, işin özünde bir temele dayanmayan, plansız ve programsız hallerde özet içerisinden çıkılamaz bir hal alabilir. Gerek bir hikayesi olan romanlar, gerekse akademik makaleler olsun iyi bir kitap özeti çıkarabilmek için yazarın anlatmak istedikleri anlamak ve orijinal metnin ana fikrini ortaya koymak ile mümkün olur.

Özetin Gövdesini Oluşturmak

Bu adımda okurken alınmış notların büyük önemi vardır. Bu notlar kitabın hikayesine veyahut içerdiği konuya göre özeti oluşturabilmek amacıyla en temel yardım eden unsurlar arasında yer bulur. Özetin gövdesini oluştururken, ayrıntılara çok fazla düşmemeli, kitabın ana fikrini bozmayacak ve olaylar ile kişiler arasındaki bağlantıyı koparmayacak halde önemli noktalara yer verilmelidir. Yazının uzunluğu özeti çıkaranın inisiyatifine bağlı olmakla beraber en sağlıklı kitap özetlerinde genel olarak iki yahut üç paragraflık gövdeler tercih edilir.

Kitap Özeti Çıkartırken İzlenmesi Gereken Yollar

Kitabı Okumak

Kitabı dikkatli biçimde okumak özetini kolaylaştıracak bir unsurdur. Okurken yazarın anlatmak istediğini göz önünde bulundurarak kitabın ana unsurunu oluşturan temel elemanların ayrıntılı bir biçimde incelemesini yapmak önemlidir. Bu süreç okuma süresini uzatması yanında negatif gibi görünse de özet çıkarmayı kolaylaştırıcı ve zaman kazandırıcı niteliktedir. Ek olarak kitapta altı çizilmesi gerekli olan noktaları çizmek özet çıkarma esnasında kolaylık sağlayacak ayrıntılardır.

Sonuç Yazmak

Kitabın kilit noktalarının vurgulanacağı bu kısımda, kitabı bitirmenin en kolay yolu yinelemelere başvurmaktır. Kapanış paragrafı olması açısından yeni fikirlerin ortaya konması sonuç paragrafını zorlaştıracak bir durumdur. Bilhassa bir paragraf ile yer alacak sonuç kısımlarında yazının tamamını içeren genel ifadelerin yer alması daha tatmin edici sonuçlar elde edilmesinde yardım eder.

Not Almak

Bellek görsel öğeleri daha kolay hatırlayacağı için kitap okurken her ne kadar hikaye içindeki olay veya kişiler ile akademik amacı ile yazılmış konular bellekte yer edinse de özet esnasında gerekebilecek ayrıntılar dikkate alınmak suretiyle belli bölümlerle ilgili notlar almak özet çıkarmayı daha da kolaylaştırır. Genelde not alma esnasında izlenecek yöntem, hikayelerde kitabın içerisinde yer bulan olayları veyahut kimseleri anlatmaktan çok, kitapta beliren yeni karakterler, karakterlerin kişiliklerini veyahut olayların niteliklerini kapsamalıdır. Ek olarak özet çıkarırken kullanılmak amacı ile oluşturulan notlar kısım parça alınmak yerine bir kaç bölümü içerecek halde olmalıdır.