Ekonomi nasıl düzelir?
Ekonomi nasıl düze çıkar? Ekonomimizin iyileşmesi için nelere ihtiyaç var?
Türkiye ve bazı gelişmekte olan diğer ülkeler, hem enflasyon canavarından kurtulmak, hem de hızlıca ekonomilerini büyümek isterler. Fakat, olanakları malum ülkelerden daha çok olan bazı zengin ekonomiler bile bunu hemen beceremediler. Enflasyon onlar için bir sorun değil bunu yenebildiler belki ama işsizlik her zaman için bir problem olmaya devam etti. İşsizlik oranlarını azaltacak bir formülü onlar da tam anlamıyla bulamadılar.
Bu yüzden aceleci davranmayarak, ekonomik alt yapıda nelerin değişmesi gerektiğini, ne gibi reformların hayata geçirilmesi gerektiğini çok iyi analiz etmek gerek. Ekonominin düzelmesi, sadece bir gecede alınacak radikal kararlar ile mümkün olabilir mi? Buna evet de hayır da diyenler olacaktır. Ancak, alınan acil bir önlem kararı, acele ve üzerinde çok düşünülmeden verilmiş bir karar olursa, elbette ki bunun bazı belli sakıncaları da olacaktır. Bu tıpkı, bir hastaya uygulanan yanlış tedavi sonucu hastanın kaybedilmesi gibidir. Bu durumda yarar yerine zarar ortaya çıkmış olacaktır. Geçmiş yıllarda, bunun örneğini Latin Amerika ülkelerinde görmüş bulunmaktayız.
O halde ekonomimizin düzelmesi için neler yapılabilir? sorusuna cevap vermek gerekirse, orta vadeli düşünmenin çok faydalı olacağı aşikardır. Ekonomik reformlar neler olmalıdır? diye düşünecek olursak, birçok ekonomistin de katılacağı şu maddeler akla geliyor.
Reel Sektörün Güçlendirilmesi
Ekonomik krizin en zayıf halkası reel sektörlerdir. Reel sektörün ve dolayısıyla ekonominin canlandırılması için acil önlem olarak, ucuz ve süreli krediler verilebilir. Bu uygulama, özellikle inşaat, sanayi, esnaf, kobiler ve hatta tarım alanında çalışanları kendi alanlarında yükselmeye, iş gücünü arttırmaya ve yeni iş alanlarının doğmasına teşvik edici olacaktır.
Uzun vadeli krediler
Krediye ulaşabilmek oldukça zordur. Mevduat maliyeti de çok yüksektir. Süreli ama uzun vadeli kredi seçenekleri de, birçok yatırımcıyı teşvik edici bir rol oynayacaktır. Tasarruf mevduat sigorta fonu, bunları yeniden yapılandırılmalıdır. Kredi garanti fonu çalıştırılmaya başlanmalıdır. Kredi vadeleri kesinlikle uzatılmalıdır. Artırmalıyız ve reel sektöre nefes aldırmalıyız.
KDV kaldırılırsa çark dönmez
Siyasi partiler bu konuda konuşurken reel sektörün maliyetlerini düşüreceğiz dediler. Reel sektörün direk ve indirek olarak maliyetlerini düşüreceklerini söylediler. Hatta daha ileriye giderek ülke limanlarının girişlerinde KDV almayacağız dediler. ‘Stopaj vergisi almayacağız’ dediler. E o zaman bu çark nasıl dönecek bunları söylemeleri gerekir.