Çocuklarda alt ıslatma problemi

Enürezis olarak bilinen gece yatak ıslatma sorunu genelde çocuk 5 yaşını doldurduktan sonra görülmektedir. 5 yaş grubundaki çocukların %15’i, 7 yaş grubundaki çocukların %10’u ve 10 yaş grubundaki çocukların takriben %6’sı geceleri altını ıslatmaktadır. Kız çocuklarına nazaran erkek çocuklarda bu problem daha yaygındır. Yatak ıslatma problemi olan çocukların % 15’i bir tedaviye yahut yardıma ihtiyaç duymadan kendi kendine alt ıslatmayı bırakır ve kuru uyanır.

Alt Islatmanın Nedenleri Nelerdir?

Yatağını ıslatan çocukların birçoğunda idrar torbası ve beyin sinyalleri arasındaki uyumlu çalışma henüz gelişmemiştir. Bu çocuklar genelde derin bir uykuya sahiptir ve dolan idrar torbasından gelen sinyaller onları uyandırmak için yeterli değildir. Bununla beraber anne veya babanın geçmişinde altını ıslatma problemi var ise, çocukta da yatak ıslatmanın görülme olasılığı yüksektir.

Su dengesini ve idrara çıkmayı sağlayan ADH hormonun yetersiz salgılanması, idrar torbasının küçük olması, gündüz yetersiz sıvı alımına bağlı yanlış yeme içme alışkanlıkları ve geceleyin artan idrar miktarı alt ıslatmanın diğer nedenleridir.

Aşağıdaki durumların varlığında idrar yollarında bir enfeksiyon riskinden şüphelenilebilir.

İdrarın kesintili olarak çıkması,

Gündüzleri idrar kaçırma,

Gündüzleri devamlı idrara çıkma,

Gece idrar dürtüsü sebebi ile devamlı uyanma,

İdrarı yapma sırasında sancı yahut acı hissetme,

gözleniyorsa acilen bir hekime başvurulmalıdır.

Alt Islatma Sorununda Ne Yapılabilir?

Fiziki bir sorunun olmadığı hallerde çocuğun yeme içme alışkanlıkları ve fiziki aktiviteleri düzenlenir. Düzenli şekilde idrar günlüğü tutulur. Uyumadan asgari 2 saat önce sıvı alımı kesilir. Uyanmakta zorluk çeken çocuklar için alarm uygulaması etkili yöntemdir. İdrar kaçırmaya başladığı anda alarm çalar. 3-5 ay süren uygulama nihayetinde, idrar torbası dolduğunda kendi kendine uyanmaya başlar. Alt ıslatma sorununda destekleyici tedavilerin peşi sıra ilaç tedavisinden de yararlanılabilir. İlaç tedavisinde genel olarak idrar üretimini sınırlayan ilaçlar verilir.

Geceleri altını ıslatma çocukların bilinçsizce gerçekleştirdiği bir eylemdir. O nedenle hiçbir koşulda ceza verme uygulamasına gidilmemesi önemlidir. Yaşadığı sorun sebebi ile özgüven problemi yaşayan çocuğa ceza vermek, sorunun daha da ilerlemesine neden olur. Ailenin diğer üyeleri arasında bu hal konuşulmamalı, hassaten kardeşler ve diğer aile üyeleri arasında dalga geçilmemelidir.

Yatak ıslatmanın pek çok sebebi olabilir. Çocuğunuz beş yaşından büyükse yapılacak en iyi adım bir doktora danışmaktır. Türlü muayenelerin nihayetinde sorunun neden kaynaklandığı fakat doktor tarafından değerlendirilebilir.  Fiziki muayene ardından, idrar testi yapılarak bir enfeksiyon oup olmadığı araştırılır. Bu safhada idrar alışkanlıklarının ortaya çıkarılması için idrar günlüğünün tutulması gerekmektedir.

Vücudumuzdaki idrar üretimi antidiüretik hormon tarafından sağlanmaktadır. Takribî üç yaşından başlayarak, hipofiz bezleri belli bir ritim içinde ADH hormonun salgılanmasını sağlamaktadır. Bu vesileyle gece saatlerinde gündüze oranla daha az idrar üretilir.

Primer Enürezi'de, 5 yaşından büyük çocuklarda bir ay süresince ayda asgari 3 defa alt ıslatma söz konusudur. 6 aylık süre içinde kuru uyanmanın gözlenmediği, uzun bir zaman bir durumdur. Çocukların uykuları ağırdır ve uyanmakta zorluk çekerler. Gece görülebilen idrar kaçırma, gündüz gözlenmez.

Sekonder Enürezis ise çocuğun birden bire altını ıslatmaya başlaması halinde kullanılmaktadır.