Çocuğunuzun sizi dinlemesini nasıl sağlarsınız ?

Çocuğunuz oyun odasında legolarıyla oynuyor ve defalarca onu yemeğe çağırmanıza karşın gelmiyor; siz de sonuç kısmında pes edip onu getirmeye gidiyorsunuz. Çocuğunuzun sizi duymazdan geldiğini düşünüyor iseniz, kasıtlı olarak böyle bir şey yaptığını düşünmeyin. Dinleme becerisi henüz tam gelişmiş değil; fakat siz, onunla iletişim kurmayı kolaylaştıracak, dil ve sosyal becerilerini de geliştirmesine yardım eden olacak bu beceriyi ilerletmesine yardım eden olabilirsiniz.

İhtiyacınız Olan Şeyler

Hikaye kitabı

Yapılacaklar

Çocuğunuzla konuşur iken onunla yüz yüze gelin. Oturmak suretiyle, çömelerek yahut onu kucağınıza alarak konuşur iken göz teması kurabilirsiniz. Bu biçimde daha dikkati açık dinleyecektir.

Açık ve basit bir dille konuşun. Çok uzun konuşursanız, bu yaşlarda dikkat sürelerinin kısa olmasından ötürü çocuğunuz büyük ihtimalle dinlemeyi bırakır. Bir şey yapmasını istiyor iseniz, bunu bir rica biçiminde ifade etmeyin. Söz gelimi, çocuğunuz için ‘Yemek için masaya oturma vakti geldi’ cümlesi, ‘ Öğle yemeği için masaya oturalım, olur mu?’ gibi bir cümleden daha anlaşılırdır. Buna karşın, karar alabildiği hissini vermek adına çocuğunuza seçenekler sunabilirsiniz, ama bu iki seçenekten fazla olmamalı. Mesela’ Öğle yemeği vakti geldi. Yükselticinde mi, kendi sandalyende mi oturmak istersin ?’’ gibi.

Tutarlı olun ve dediğinizi yapın. Bunu çabucak yapın ve kendinizi tekrarlamaktan kaçının. Kendinizi tekrarlamanız hem sizi sinirlendirir, aynı zamanda çocuğunuz isteklerinizi tekrarlamanıza alıştığından, aciliyeti olan hallerde duyarsız kalabilir. Öfke nöbetleri sırasında oyuncağını fırlatırsa elinden alacağınızı söylediyseniz, bunu yapın. Ara öğün vaktinden önce sizinle beraber oyuncaklarını toplaması gerektiğini söylediyseniz, çocuğunuz bu işi tamamlayana kadar odadan ayrılmayın.

Yönlendirmelerinize ve ifadelerinize görsel veyahut dokunsal ipuçları katın. Banyo vakti yaklaştığında, ‘Banyo yapma vakti geldi’ deyin ve o sırada banyo yaptırırken verdiğiniz oyuncaklarından birini göstererek onu banyoya yönlendirin.

Bir işten diğerine geçilirken onu uyarın. Bu, çocuğunuzu yaklaşan değişikliğe hazırlar. Onu yemeğe çağırmadan önce, çocuğunuza oyun vaktinin bittiğini ve takriben beş dakika sonra öğle yemeği vakti olacağını önceleri bildirin: ‘’Birazdan yemek yiyeceğiz. Birkaç dakika içerisinde elini yıkaman için seni içeri çağıracağım.’’ Gibi.

İmkan bulduğunuz sürece eğlence ile motive edin. Oyun odasında bir saat vakit geçirdikten sonra, ortalığı toparlamasını istediğiniz zaman çocuğunuz öfkelenebilir. Bunun yerine, sesli bir biçimde temizlik vaktinin geldiğini duyurun (bir şarkı uydurmanız çocuğunuzun dikkatini daha da çok çekecektir ), ve bu işi eğlenceli hale getirin. Kitapları raflara büyüklüğe göre dizerek sıralamalarına yardım edebilir, bir renk seçip bu renkteki bütün eşyaları toplayıp ondan sonra oyuncak kutusuna atmalarını isteyebilirsiniz.

Mümkün olduğu kadar pozitif ifadeler kullanın. ‘Oyuncaklarını toplaman gerekiyor yoksa yarın onlarla oynayamazsın’ yerine, ‘Oyuncaklarını toparlarsan hikaye saatinde istediğin kitabı seçebilirsin’ gibi cümleleri deneyin. Dinlemek istemediği komutlar savurup durmadığınızda daha duyarlı olduğunu göreceksiniz, dinlemek, pozitif sonuçlar doğurur.

Çocuğunuzun istendik davranışlarını yakalayın ve onu bunlar için övün. Günün içinde sürekli ‘Ona dokunma’, ‘Hayır onu yapma’ denilmesine karşın, araya pozitif pekiştireçler kattığınızda, çocuğunuzun uyarı ve isteklerinize karşı duyarsızlaşmasını engellemiş olursunuz.

Dinleme becerileri gelişimini destekleyen aktiviteler bulun. Yatmadan önce çocuğunuza kitap okurken, her sayfanın nihayetinde durup o sayfada ne olduğunu sorun. Siz bunu yapmaya devam ettikçe o da bu problemin geleceğini bildiğinden soruya cevap verebilmek için daha dikkati açık dinleyecektir. Çocuğunuzun dikkatini vermesini gerektirecek oyunlar oynayın, örnek verilecek olursa ‘Simon Der Ki’ değişik şekillerde konuşarak (örnek vermek gerekirse fısıldayarak veya şarkı söyler gibi konuşmak gibi) odaklanmayı öğrenmesine yardım eden olun.

Çocuğunuza iyi bir dinleyici olmayı, bunun nasıl olacağını ona göstererek öğretin. Sizinle konuştuğunda ona bakın, imkanlar el verdiği sürece dikkatinizin tamamını ona yöneltin ve söyleyeceklerini bitirmesine izin verip saygılı bir şekilde cevap verin.