Soy ağacı nasıl bulunur?
Mernis Sistemi ile 1900'lü yılların başına kadar olan dönem için hane döküm listesi alınır. Bu dökümden sonra daha eski dönem için so...
Ailelerin soyundan gelen bütün kimseleri, belli bir düzen içinde gösteren şemalar soy ağacı olarak tanımlanır. Arapça bir kelime olan 'şecere' kelimesi ile eş anlamlı olarak kullanılmaktadır. 'Kişinin atalarını gösteren soy ağacı, yukarıdan dar başlayıp, aşağı doğru genişler. Soy ağacı çizilirken, geçmişi araştırılan kişi ağacın altında, ataları ise yukarısında yer bulur.
Mernis Sistemi
Mernis Sistemi ile 1900'lü yılların başına kadar olan dönem için hane döküm listesi alınır. Bu dökümden sonra daha eski dönem için soy ağacı araştırması yapmak istenirse daha zorlu bir araştırma sürecine girilir.
Diğer Evraklar
Topkapı Müzesi Arşivi, askeri alanda soy ağacı için Genel Kurmay ATESE Arşivi, sağlık alanında Kızılay Arşivi'nden faydalanmak mümkündür.
Şeriye Sicil Defterleri
Sicil defterlerinde veraset ilanları, evlenme ve boşanma bilgileri, mal alım satımları gibi soy ağacı çıkartmada yararlı olabilecek bilgiler bulunmaktadır. Şurada bir bilgiye ulaşılamıyorsa, Rüus Defterleri'ne bakılır.
Rüus Defterleri
Soyu araştırılan kimselerin resmi görevleri var ise Rüus Defterleri'ne bakmak, işi hızlandırır. Rüus Defterleri'nde maaş alan tüm memurların sene sene tayin muameleleri bulunabilir.
Türkiye Cumhuriyeti tarihinde ilk nüfus sayımı 1927 senesinde yapılmıştır. Nüfus sayımlarıyla birlikte şecere araştırmak, daha kolay hale gelmiştir.
Soy ağacı bulmada izlenebilecek yollar şunlardır:
Soy ağacının ilk kullanımı, Boccaccio'nun 1360 baskılı Genealogia deorum gentilium "İnsan Tanrılarının Soyu" adlı eseridir. Eser, klasik Yunan ve Roma mitolojisindeki kişiler ve tanrılar arasındaki soy ilişkilerini anlatır.
Amerika ve Avrupa'da soy ağacı araştırmaları kolay ve popülerken, bu hal Türkiye için geçerli değildir. Türkiye'de soy ağacı araştırmaları belirsiz ve zordur. Bunun sebebi, Osmanlı İmparatorluğu zamanında yazılı gelenek yerine sözlü geleneğin ön planda olmasıdır. Ek olarak o devirde soy araştırması yapmak gereksiz görüldüğü için kişinin geldiği soya değil, ahlakına ve kültürüne önem verilir.
Nüfus Defterleri
İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü'nden yahut bağlı bulunmuş olduğu nüfus idaresinden başvuru yapılarak bilgi almak mümkündür. Kişiler, 1927 senesinden bugünümüze kadar olan dönem için bilgi alabilirler.
Osmanlı dönemindeki kayıtlara ulaşmak için Osmanlıca bilmek veyahut bir uzman yardımı almak gerekmektedir. Öncesinde bu kayıtlara ulaşmak için gereken yerlerden izin alınması da önemlidir. Lakin araştırılacak ailenin maddi gücü iyiyse ve ailede önemli kademelerde görev yapmış kişiler var ise Şeriye Sicil Defterleri'nden yararlı bilgiler elde edilebilmektedir