Mahjong kuralları nelerdir?

Mahjong 19. yüzyılda Çin’e dayanan dört oyuncu ile oynanan bir taş oyunudur. Rummy oyunu gibi Mahjong’da da amaç taşların üzerlerindeki desenlere göre taş setleri toplamaktır.

Oyuncular bir oyuncu taşlarını bitirip mah-jongg ilan etmeden önce yaptıkları her set için puan alırlar. Çok tür vardır ama oyunun gayesi oyun seansı bitmeden olabildiği miktardai olabildiği ölçüde çok puan toplamaktır.

Duvar Oluşturmak ve Yıkmak

“Serçelerin cıvıldaması” olarak da bilinir, her oyuncu Doğu’nun dağıttığı 36 taştan 2’ye 18 taşlık bir duvar oluşturmaktadır. Daha sonrasında bu dört duvar birbirlerine doğru, Çin Seddi’ni temsil eden bir kare oluşturacak biçimde itilir. Duvarı kimin yıkacağını belirlemek için Doğu zar atar. Sonra Doğu saatin ters yönünde zarda gelen sayı kadar sayar. Seçilen oyuncu zar atar ve toplam zar sayısı kadar saat yönünde sayar. Oyuncu daha sonrasında varılan yerdeki taş yığınını alır ve en üstteki taşı saat yönünün tersindeki ilk taş kümesinin üstüne yüzü yukarı bakacak halde, en alttaki taşı da yine saat yönünün tersindeki ikinci taş kümesinin üstüne yüzü yukarı bakacak biçimde koyar. Bu yüzü yukarı bakan taşlara gevşek taş denir.

Oturma Düzeni

Oyun pozisyonunu belirlemek için her oyuncu karılmış ve yüzü yere dönük rüzgar taşlarından, Kuzey, Güney, Doğu ve Batı, seçer. Oyuncular seçtikleri taşların yönüne göre mahjong masasına otururlar. Hakim rüzgar Doğu olduğundan, bu taşı seçen oyuncu oyuna başlar, iki kez oynar ve iki kat puan alır. Bir oyuncunun mah-jongg ilan ettiği her turun sonuç kısmında pozisyonlar değişebilir. Eğer mahjong ilan eden Doğu ise, pozisyon benzer kalır. Ama eğer başka pozisyondaki bir oyuncu mahjong ilan ederse, önce Güney’in sonra Batı’nın ve Kuzey’in Doğu olacağı halde oyun döner. Bir mahjong seansı her oyuncu Kuzey rüzgarı olarak oynadığında son bulur.

Skor yapma

Mahjong oynanan oyundaki taş sayısı ve taşların üstünde yazan numaralar dahil çokca faktöre dayalıdır. Oyuncuların masa pozisyonlarına göre ve oynanan setin gizli olmasına göre, yani Kong Kutusundan çekip herkese göstermek yerine setin duvardan taş çekilerek tamamlanmış olmasına göre oyuncular puanını ikiye katlayabilir. Oyuncular mahjong ilan ederek ve nasıl mahjong ilan ettiklerine göre fazla puan alabilirler, örnek vermek gerekirse, eğer mahjong duvardaki son taş çekilerek yapıldıysa, oyuncu setin puanını ikiye katlar. Ek puanlar özel ellere de uygulanmaktadır. Oyuncular 2.000 puan gibi bir set limiti ile oynarlar. O limite ilk ulaşan kazanır.

Fotoğraf: Audrey

Oyunu Oynamak

Doğu, Kong Kutusu adıyla anılan ve arta kalan duvarın içerisinde kalan alana yüzü yukarı gelecek halde bir taş atarak oyuna başlar. Oyunun sonrasında her oyuncu ya Kong Kutusu’ndan yahut duvardan bir taş alıp, taş setlerini yere dizip, Kong Kutusu’na bir taş atarak turlarını tamamlar. Temel taş setleri Pung (üç özdeş taş), Kong (dört özdeş taş) ve Chow (benzer seriden üç ya da daha fazla taş) serilerinden oluşur. Oyuncular iki adet 1den ve 2den 9a kadar benzer seriden olan taşlardan oluşan, Kıpırdayan Yılan adı verilen özel ellerle de oynayabilirler. Pung yalnızca duvardan çekilecek bir taş ile Kong’a dönüşebilir. Ek olarak bir turun nihayetinde atılan taşlar ama bir sonraki turda yârden çekilebilir. Eğer seçilmezlerse, bu taşlar öldü kabul edilir. Oyuncuların sıraları bir kuralla belirlenmez, çoğu zaman bir önceki oyuncunun hamlesi ve diğer oyuncuların taşlarına bağlıdır. Örnek verilecek olursa, eğer bir oyuncu kendi sırasının nihayetinde bir taş atarsa, bu diğer bir oyuncunun pung, kong veyahut mah-jongg yapmasını sağlayabilir ve o oyuncu bunu ilan ederek sırayı alabilir ve setini masaya dizebilir. Eğer kimse bir şey ilan etmezse, bir oyuncu mahjong ilan edene kadar oyun saatin ters yönünde devam eder.

Taşları Dağıtmak

Yıkılan yerden saat yönünde sayarak her oyuncuya sırayla dört taş verilir. Sonra, yön ter çevrilir ve her oyuncuya sekiz taş daha verilir. Sonra da birinci ve üçüncü üst taşlar Doğu’ya verilir, birinci alttaki taş Güney’e, sıradaki üst taş Batı’ya ve sıradaki alt taş Kuzey’e verilir ve taş dağıtımı tamamlanır. Doğu’nun 14 taşı ve diğerlerinin 13 taşı olmalıdır.

Ekipman

Mah-jongg her biri bir tür desene sahip 114 taşlık bir setle oynanır. Bu 114 taşta, her birinden 36 adet olan çember, bambu ve karakter serileri vardır. Geri kalan 36 taş 16 rüzgar taşı ve 12 ejder taşı olan onur taşları ve dört çiçek taşı ve dört mevsim taşı olan bonus taşlarından oluşur. Ek olarak oyuncular iki zara ihtiyaç duyar.