Satrançta açmaz nedir?
Bu 3 yolun ilki, şah çeken taşın alınmasıdır. Örnek verilecek olursa; kale a1'den şah çekiyor ise ve bu kareyi gören başka bir siyah ...
Kralların oyunu satranç, yalnızca kendisine ait olan bir çok terim ve tanımlamalar ile ön plandadır. Bazı özel kuralları ve hamleleri ile satranç hayli keyifli oyunlardandır. Açmaz da enteresan bir tanımlama olarak satranç literatüründe yerini almıştır.
Bu 3 yolun ilki, şah çeken taşın alınmasıdır. Örnek verilecek olursa; kale a1'den şah çekiyor ise ve bu kareyi gören başka bir siyah taş var ise, a1 karesindeki kale alınmak suretiyle saldırı savuşturulabilir.
Açmaz, bir figürün oynandığı anda arkasındaki veya etrafındaki şahın tehdit edilir hale geldiği dönemlerde yaşanan bir durumdur. Oyuncu, açmazdaki taşını mutlaka başka yere oynayamaz. Zaten böyle bir halde ilgili taşın oynanması ile kural dışı hamle de yapılabilmektedir.
Öte yandan son bir kurtuluş yolu ise tehdit eden figür ile şahın arasındaki bir kareye, sıkıştırılmak istenen şahın renginde olan başka bir figür konulmasıdır. Mesela; a1 karesinde bulunan kalenin a dikeyinde bulunan rakip şahı tehdit etmesini önlemek için rakip oyuncu bu koridora başka bir taşını koyabilir. İşte bu tür hallerde, araya sonrasında eklenen o figür "açmaz" konuma getirilir.
İkinci bir savunma yolu ise şahı kaçmaktır. Şah, tehdit altında iken etrafında boş ve münasip halde olan bir kareye kaçabilir. Bu biçimde o hamlelik bir tehlike atlatma durumu yaşanabilir. Şah kaçabilecek kare bulduğu sürece ilerlemesini gerçekleştirebilir.
Satranç oyununda ana hedef, rakip ordunun şahını sıkıştırmak ve bu şahı tehdit ederken esir almaktır. Şah muhakkak bir yere kaçmayacak hale geldiği zaman oyun mat olur. Oyunun kaderi, bir tür şahın konumu ile direkt ilgilidir. Oyunu mat etmek isteyen oyuncu ise rakip şaha "şah" çekme sureti ile saldırır. Şahın tehdit altında kalmaması için 3 değişik yol uygulanmaktadır
Şah, hiçbir suretle tehdit altında kalmamalıdır. İster önünde bir taş olsun, ister olmasın buna mahal verecek halde bir hal yaşanmaz. Açmazda yer bulan taş da muhakkak hareket ettirilemez. Ne zaman ki şahın yeri değişir ve arada yer bulan figür açmazdan çıkarsa o zaman bu taş da hareket ettirilebilir.