Buji nasıl çalışır?

Buji, içten yanmalı motorlarda (dizel motorları hariç) yakıtın elektrik kıvılcımıyla yakılmasını sağlayan devre elemanıdır. İçten yanmalı motorlarda yakıt piston ile silindir içerisinde basınç altında sıkıştırılarak kıvılcım hasebiyle yanma odasında ateşlenir. Sıkıştırma işlemi gerçekleştiğinde yakıtın tutuşması gerekmektedir. Bu halde ani genişleme sonucu piston geriye itilir. Değişik motor seçenekli araçlarda kullanılan bujiler, boyut ve özellik yönünden değişiklik göstermektedir. Bujinin çalışma sıcaklığına bağlı olarak türlü tipleri vardır. Çoğu zaman 400-850°C sıcaklık aralığı iyi sonuç vermektedir. Elektrot ucuna biriken karbonun yanması için sıcaklığın yüksek olması gerekmektedir. Buna karşın kendiliğinden ark yapmaması için sıcaklığın 850°C altında olması gerekmektedir. Bujiler bilhassa aşağıda belirtilmiş 4 kısımdan

Porselen, ateşleme tepe noktasından başlamak suretiyle metal kılıfla birleştiği yerde son bulur. Porselen yalıtıcı (izolatör), ateşleme esnasında oluşan yüksek ısıyı dışarıya aktararak yanma odasının soğumasını sağlamaktadır. Bujinin çalışma ısısı aralığı, izolatör porselenin uzunluğuna bağlıdır. Bujinin en sıcak noktası porselen yalıtıcının tepe noktası olduğundan ötürü, ısısı erken yada geç ateşlemede önemli rol oynar.

Erken ateşleme sınırı ile aşırı ısınma sınırı arasında kalan sıcaklıklar en ideal çalışmayı sağlamaktadır. Bu aralıkta buji, üstünde biriken tortu ve karbon bileşiklerinin yakılmasını sağlayarak kendi kendisini temizleyebilir.

Bujinin sağlayabildiği kıvılcımın boyutu, bujinin iyi çalışıp çalışmadığının göstergesidir. Bujilerin düzgün çalışıyor olması aracın hem performans aynı zamanda güvenliği için önemlidir. Bujilerde oluşacak aksaklık, yakıtın yanmadan egzozdan dışarı atılmasına neden olur. Motor gücünde kayıplar olur ve yakıt verimi azalır. Çoğu zaman ateşleme sonucu, bujilerde kurum birikintileri oluşur. Buji uçlarında oluşan kalıntı ateşlemeyi engelleyecektir. Her makina gibi bujilerin de belli bir ömürleri vardır. Bu sürelerin sonuna yaklaştıklarında normalin üstünde yakıt tüketimi, motorda ateşleme kaçağı ve performansta azalma olur. Bu hallerde servislerde kontrol ve değişimi yapılmalıdır. 

Ateşleme distribütörden aktarılan akım ile gerçekleşir. Bujiler kıvılcımı, iki elektrot arasında bobin tarafından oluşturulan yüksek gerilimli elektriği atlatarak oluşturmaktadır. Bujinin merkez elektrodu ile silindir bloğuna bağlı olan şase elektrodu arasında takriben 0,75 milimetrelik bir hava boşluğu vardır.

Motor gövdesine vidalanabilmesi için ateşleme elektrodu tarafına dişli yapılmıştır. Endüksiyon bobini, 6~12 V’luk akü gerilimini 15.000-25.000 V’a çıkararak bujinin çalışmasını sağlamaktadır.