Ampir nedir?

1800-1830 yılları arasında Fransa'da meydana gelen ve mimari başta olmak üzere, mobilya, giyim vb. alanlarda etkisini gösteren bir üslup olan ampir, yeniden klasisizme dönme isteğinden dolayı meydana gelmiştir. Böyle zamanlarda romantizm akımının duygusal, naif ve hafif etkisi yok edilmeye çalışılmıştır. Bunun yerine saygınlıkla çerçevelenmiş bir yalınlığa sahip, imparatorun ve iktidarın sükunetine ve ağırlığına yaraşır bir biçimde tasarlanmış ampir akımı ve tarzı ortaya çıkmıştır.

Osmanlının batılılışma kısmında meydana gelen ampir üslup, kendinden önce gelen barok ve rokoko akımlarıyla birleşerek farklı şekilde ele alınmıştır. Türk ampir akımı olarak da nitelendirilen ve kendine özel bir tarzı olan bu üslup, insan ve hayvan figürlerinin bitkisel motiflerle kaynaştığı kompozisyonlardan oluşur. Çiçekler, stilize edilmiş akantus yaprakları, bayraklar, kılıçlar ve türlü müzik aletlerinin tasvirleri bu kompozisyonlarda yer almıştır. Bu kompozisyonlar mimariden mobilyaya, resimden heykele bir çok sanat alanında görülmüştür. 

Ampir, belli başlı ögeler ve simgelerle tarzını keskinleştirmiştir. Bu ögeler ampir üslubu yansıtacağını düşünülen zamanlardaki çokca akımdan ve tarzdan devşirmedir. Böyle anlarda antik mimariye özgü sütunlar ve sütun başlıkları, kemerler, alınlıklar ve silmeler misal alınmıştır. Ampir üslup Mısır mimarisinden de etkilemektedir görülmektedir.

Ampir kavramının ortaya çıktığı devirde, Napolyon'un sürüp giden savaş ortamına münasip olarak dekorasyona ve mimariye savaş amblemleri ve simgeleri de dahil oldu. Ek olarak Fransız devrimcilere özgü rozetler, meşaleler ve kargılar da yine savaş ile ilgili ögelerle birlikte ampir üslupta kullanılmıştır.

Ampir üslup, gerek Avrupa'da gerekse Osmanlı'da çok uzun zaman etkisini göstermiş olmasa da görkemi ile büyük etki yaratmıştır. 

Ampir tarzı ve akımı, 1854-1874 yılları arasında Osmanlı mimarisinde görülmüştür. Osmanlı mimarisine barok mimariden sonra gelen ampir akımı, Avrupa'da görüldüğünden daha değişik şekilde ele alınmıştır.

Ampir üsluptaki her alanda sade ve ciddi çizgiler kullanılmıştır. Kübik ve masif mobilyalar, yaldızlı bronzla, küçük kafesler ve oymalarla süslenmiştir. Bu Napolyon'un tarzını ve beğenisi yansıtan bir anlayıştır. Bu nedenlerden dolayı ampir, "imparatorluk üslubu" olarak da adlandırılır.