Katalanca nasıl bir dildir?

Hint-Avrupa Dillerinin Romans koluna bağlı bir dil olan Katalanca en fazla İspanya’nın Barselona şehrinde bulunan Katalonya kısmında ve Andorra’da konuşulur. Katalanca bir Latin dilidir. Katalanca’nın en fazla kullanılmış olduğu ülke ise İspanya’dır. Katalanca İspanyolca, Portekizce ve Fransan’da konuşulan Oksitanca dillerine benzer. Katalanca’nın, Oksidan lehçesinden ayrılarak ve zaman içinde değişime uğrayarak bugünkü durumunu aldığı kabul edilir.

İspanya’nın bağımsız Katalonya bölümünde kullanılan azınlık dili olmasına karşın, Katalan dilinin tarihi İspanyolca’dan daha eski ve daha köklüdür. Coğrafi olarak Katalan kısmı İspanya’nın Akdeniz kıyılarını ve İspanya’nın Fransa ile birleşen bölgelerini kapsar. Çoğu zaman etnik kökeni Katalan olan topluluklar tarafından konuşulan bir dildir. Katalan dilini konuşanların sayısı 2012 senesinde yapılmış olan sayıma göre dört milyondan fazladır. Katalanca Andorra, İspanya, Katalonya, Balear Adaları ve Valensiya’da resmi dil kabul edilir. Fransa ve İtalya’da ise onaylanmış bir azınlık dili olarak kabul edilir.

Katalanca'nın tarihi gelişimi nasıldır?

Katalanca 9. yüzyılda Doğu Pireneler yakınındaki yerel halkın konuştuğu Latince’den türemiştir. Ortaçağda Aragonluların kullandığı edebi dil Katalanca'ydı. Yine benzer devirde Katalanca, Akdeniz etrafında sıkça kullanılmaktaydı ve bu dönem Katalanca’nın altın çağıydı. Aragon’un 1479’da diğer İspanyol bölgeleriyle birleşmesi, Katalan dilinin popülerliği adına büyük bir düşüşe neden oldu. 18’inci asrın başlarında ise Katalanca, Fransa ve İspanya’da yasaklandı. 19. yüzyıl edebi anlamda Katalan dili ve edebiyatının tekrar doğuşu niteliğindeydi. İkinci İspanyol Cumhuriyeti zamanında (1931-1939), Katalanca tekrar resmi dil statüsüne getirildi. Lakin Francisco Franco zamanında (1939-1975) Katalanca tekrar yasaklandı. Bölgenin eğitim ve edebi dili kabul edilen Katalanca’nın yasaklanması ülkenin prestijinde düşüşe neden oldu.

Katalan alfabesi ve dil özellikleri nasıldır?

Katalanca Latin yazı sistemini temel alan bir dildir. Katalan alfabesi adında Katalanca’ya özgü bir alfabesi vardır. Katalan alfabesi Roman alfabesine hayli benzer. Çoğu harfi Roman alfabesinden alan bu alfabenin en büyük farklılıkları, üstü çizili olarak eklenen birkaç değişik sembol ve tek ses oluşturan ikili harflerdir. Katalanca’nın yazımı hayli sistematiktir ve fonolojik bir temeli vardır. Bu dili kullananlar seslere ve seslerdeki vurgulara önem vermektedir. Katalanlar vücut dilini etnik olarak kullanırlar ve konuşur iken el kol hareketleriyle konuşmalarına vurgu katarlar.