Güneş saati nasıl yapılır?

Cisimlerin gölgelerinin boyuna ve yönüne göre zamanın belirlenmesini sağlayan araçlara güneş saati denir. Hepsinden önce milattan önce 1500’lü senelerde Mısırlılar tarafından kullanılmış olduğu bilinen güneş saati, daha sonraları değişik tasarımlarla değişik toplumlar tarafından da kullanılmıştır. Çağımızda kullanılan zaman ölçüm sistemi temel olarak Güneş’in doğuşunu esas almadığı için, güneş saatleri ile yapılmış olan zaman hesaplamalarında değişik günlerde değişik sonuçlar çıkar. Bunun nedeni de günlerin uzamasına veyahut kısalmasına bağlı olarak Güneş’in bizim zaman ölçümümüze göre her gün bir önceki güne göre daha erken veyahut daha geç doğmasıdır. Güneş saatlerinin temel çalışma prensiplerini anlayabilmek için basit bir güneş saati modeli kolay bir biçimde hazırlanabilir.

Güneş Saati Nasıl Yapılır?

Yapılmış olan bu güneş saati ile birkaç güne kadar son derece doğru ölçümler yapılabilmektedir ama daha sonrasında günlerin uzaması veya kısalmasından ötürü, kullandığımız saate göre güneş saati fazla ileri gitmiş olacak veya fazla geride kalacaktır.

Saate bakılarak güneş doğduktan sonraki ilk tam saatten başlanarak her saat başında çubuğun gölgesinin ucu kağıt üstünde işaretlenir ve saatin kaç olduğu yazılır. Sabah erken saatlerde ve akşamüstü güneş ışınları eğik bir açıyla geldiği için gölge boyu daireden dışarı çıkabilir. Bu halde işaretin daire yayının üstüne koyulması yeterlidir. Bu biçimde güneşin doğuşundan batışına kadar bütün saatler daire üstünde işaretlenmiş olur.

Çizilen dairenin merkezine de dik bir biçimde ince bir çubuk veya kalem yerleştirilir.

İlk başta genişçe bir kağıda veyahut bir kartona yeteri kadar büyük bir daire çizilir.

Bu aşamadan sonra artık sıra dairenin merkezindeki çubuğun gölgesinin takip edilmesindedir. İmkan varsa sabah güneşin doğmasıyla beraber gözlem yapılmaya başlanır.

Bir anda çubuğun daire üstüne düşen gölgesinin ucuna bakılarak, buraya daha önce koyulmuş olan işaretten saatin kaç olduğu anlaşılır.